Τεφλόν | νέο ποιητικό σκεύος

12/05/2009

«Οι νέοι και η Ποίηση», μα ποιοι είναι αυτοί οι νέοι τελικά;

Filed under: Αφορμές,veni vidi scripsi — raniatef @ 6:38 μμ

 

Είχα ενημερωθεί για το συνέδριο «Η Ποίηση σήμερα» −στη μνήμη του Τάσου Λειβαδίτη− από τα διαδικτυακά μονοπάτια που τριγυρνάω καθημερινά, και ομολογουμένως, μου προκάλεσε τόσο το ενδιαφέρον όσο και την περιέργεια! Βέβαια, από το να πεις ότι πας μέχρι να πας, η απόσταση είναι μεγάλη. Από τη μια η δουλειά και οι πυρετώδεις ρυθμοί για την έκδοση του Τεφλόν, από την άλλη ο φόβος της κοσμοσυρροής, πιο δίπλα ο φόβος της μοναξιάς, παρά πέρα η απογοήτευση που μοιράζουν απλόχερα οι περισσότερες των ποιητικών εκδηλώσεων… ένα σωρό ανασταλτικά και διόλου αμελητέα!

Παρ’ όλ’ αυτά, ένας τίτλος μου ‘χε κεντρίσει εξ αρχής την προσοχή −άσε που βόλευε κι η ώρα! Μου ‘γνεφε, που λέτε, αυτός ο τίτλος και συνάμα μου προκαλούσε ένα σωρό ανάμικτα συναισθήματα που δεν μπορούσα να προσδιορίσω ακριβώς, κάτι σαν δέος, κάτι σαν αμηχανία και άγχος, κάτι σαν γέλιο και κλάμα. Προπαντός, όμως, μου γεννούσε απορίες, ένα σωρό απορίες! Ιδού, λοιπόν, ο επίμαχος τίτλος:

Οι νέοι και η Ποίηση

και οι απορίες:

Άραγε ο τίτλος συνιστά κυριολεξία, μεταφορά ή σχήμα οξύμωρο; Αν είναι η Ποίηση οικοδέσποινα, θα κοπιάσουν και οι Νέοι; Κι αν ναι, θα διαβάσουν ποιήματά τους; θα μιλήσουν για την Ποίηση; Κι αν όχι, θα μιλήσουν κάποιοι άλλοι εξ ονόματός του; Κι αν δε μιλήσουν οι Νέοι, τουλάχιστον, θ’ ακούσουν; Κι αν όχι, θ’ ακούσουν κάποιοι άλλοι για αυτούς; Κι αν δεν κοπιάσουν οι Νέοι, σημαίνει πώς ήθελαν να έρθουν, αλλά δεν τα κατάφεραν; Ή σημαίνει πώς δεν ήθελαν να έρθουν και δεν ήρθαν;  Ή πώς δεν το ‘μαθαν ποτέ; Και ποιοι είναι αυτοί οι νέοι τελικά;

Έτσι ανέβαινα τη Βουκουρεστίου, με μια ελαφρά καμπούρα από τα ερωτηματικά, κι έκανα ένα σωρό υπολογισμούς, προγνωστικά και σκέψεις ασυνάρτητες…

ωραία, οι νέοι του τίτλου πιθανόν να είναι η νεολαία γενικότερα, αν δεν είναι το ευρύ νεανικό κοινό, τότε θα ’ναι το ειδικό νεανικό κοινό, οι νέοι που αγαπούν να διαβάζουν ποίηση ή που διαβάζουν ποίηση επειδή πρέπει, μπορεί να είναι φοιτητές/τριες της Φιλοσοφικής, έστω της Φιλολογίας, έστω του κλάδου ΒΝΕΣ, έστω του γ’ και του δ’ έτους, έστω οι μεταπτυχιακοί… κι έτσι οι νέοι που υπολόγιζα, μέσα την αφέλειά μου, έβγαιναν πολλοί ή έστω κάμποσοι! Και να ‘μαι, λοιπόν, μέσα στην αίθουσα συνεδρίων της ΕΣΗΕΑ, απαλλαγμένη από φόβους κοσμοσυρροής και μοναξιάς.

Συντονιστής ήταν ο Γιώργος Λεονάρδος, συγγραφέας και δημοσιογράφος (γεννηθείς το ‘37), ο οποίος προλόγιζε κάθε εισηγητή με γλυκύτητα. Η ενότητα ξεκίνησε με απαγγελία από το Στρατή Πασχάλη, ποιητή (γεννηθείς το ’58) και ακολούθησαν οι εισηγήσεις. Η κ. Δήμητρα Παπαϊωάννου, Δίπλωμα Ειδίκευσης Νέας Ελληνικής Φιλολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων* ανέλυσε με φιλολογική ματιά το «Αστεροσκοπείο» του Μ. Σαχτούρη. Δυστυχώς, δεν κατάφερα να παρακολουθήσω όλο το νήμα της ομιλίας, καθώς μετά από 4,5 χρόνια σπουδών στη Φιλολογία Πατρών, οι φιλολογικές αναλύσεις με κουράζουν ελαφρώς (προτιμώ να ξεκλειδώνω μόνη μου τα ποιήματα, αλλά αυτό θα το συζητήσουμε μια άλλη φορά). Στη συνέχεια, η κ. Αριστέα Παπαλεξάνδρου, ποιήτρια (γεννηθείσα το ‘70), μίλησε για το νάρκισσο και αυτομαστιγούμενο λόγο μέσα από τη δική της εμπειρία ποιητικής γραφής, καταλήγοντας ότι η μόνη απάντηση που έχει να δώσει στο γιατί γράφει είναι ότι δεν ξέρει. Αυτό που συγκράτησα από την ομιλία ήταν η παραλλαγή μιας σημείωσης του Βαλερύ «αν ένας ποιητής μπορούσε να πει με ακρίβεια τι γράφει, γιατί γράφει και τι είναι αυτό που τον κάνει να γράφει, δε θα έγραφε». Οι εισηγήσεις ολοκληρώθηκαν με την κ. Λαμπρινή Μπενάτση*, Ιστορικό Τέχνης η οποία ανέλυσε πώς η Τέχνη μπορεί να συνδυαστεί με την ποίηση μέσα από το  παράδειγμα του Μιχαήλ Αγγέλου, ο οποίος μέσα από τα ποιήματά του προανήγγειλε ή σχολίαζε έργα του.

Άφησα για το τέλος την εισήγηση του Νικόλα Ευαντινού, ποιητή και φιλολόγου*, με  τίτλο «Η απέραντη νεότητα του ποιητικώς ζην», η οποία προηγήθηκε των υπολοίπων γιατί μόνο αυτή «εκπλήρωσε» τις προσδοκίες μου. Ένας νέος άνθρωπος που μίλησε για την Ποίηση και τον ποιητή με λόγο αυθόρμητο και οραματικό. Μίλησε για τον ποιητή που δημιουργεί νέες πραγματικότητες, που ποιεί ζωή μέσω της γλώσσας. Για τον ποιητή που βιώνει την εκστατική πραγματικότητα της μεταμόρφωσης του χρόνου σ’ ένα μέγεθος πλήρες και ατεμάχιστο. Για τον ποιητή που γράφοντας ποιήματα, κάνει ερωτήσεις που δεν μπορούν ν’ απαντηθούν, όπως έλεγε ο Σαχτούρης. Για τη νεότητα του ποιητή, που φαντάζεται σπασμένη την κλεψύδρα. Για τον ποιητή που γεννιέται και πεθαίνει νέος, καθώς ο αποκαλυπτόμενος κόσμος του χαρίζει νιότη παντοτινή. Η ενότητα έκλεισε με απαγγελία από τον ποιητή Μιχάλη Γκανά (γεννηθείς το ‘44). (Στο ακροατήριο, μπορούσες εύκολα να μετρήσεις τους νέους ανθρώπους. Λίγοι που λιγόστευαν).

Επεσήμανα τις χρονολογίες γέννησης των συμμετεχόντων σε αυτή την ενότητα, όχι χάριν κιτρινισμού, αλλά για να κατανοήσω τον τρόπο με τον οποίο οι διοργανωτές αντιλαμβάνονται τον τίτλο «Οι νέοι και η Ποίηση». Θα μου πείτε ο καθένας μας είναι όσο νιώθει, ή ότι ο ποιητής είναι αιώνια νέος, όπως μας είπε και ο Ευαντινός. Δεν αντιλέγω. Ούτε θεωρώ ότι οι μεγαλύτεροι ηλικιακά ποιητές θα έπρεπε να αποκλείονται από ενότητες αφιερωμένες στους νέους. Αλλά απαραίτητη προϋπόθεση είναι να κυριαρχεί ο λόγος των νέων. Η παρουσία των νέων. Αντί αυτών, το μοτίβο της ομιλούσας απουσίας. Κυρίαρχο σε ποιητικές εκδηλώσεις, αφιερώματα, συνέδρια και σε οτιδήποτε χαρακτηρίζεται ποιητικό.

Η απουσία των νέων μιλά, φωνάζει. Γιατί δεν την ακούει κανείς;

Κι έτσι, που λέτε, πήρα σκυφτή το δρόμο για το σπίτι, μ’ ένα σωρό σημεία στίξης να μου βαραίνουν την καμπούρα.

*δεν κατάφερα να εντοπίσω χρονολογία γέννησης, αλλά υπό των τριάντα.

Advertisements

3 Σχόλια »

  1. Ένα απόσπασμα από την τοποθέτηση της (διαδικτυακής φίλης) Ρίτσας Μασούρα.

    Σχόλιο από indictos — 13/05/2009 @ 10:01 πμ | Απάντηση

  2. Δεν είναι πουθενά “αυτοί οι νέοι”, μονίμως απόντες από εκκλησιάσματα εκδηλώσεων. Ωραία!
    Ολοένα διαμαρτύρονται “αυτοί οι νέοι” που ο παππούς του παππού τυλιγμένος σφιχτά σε χαρτί κιτρινισμένο εκοιμήθη κι η Ποίηση πάνω σε αρωματικά σκονισμένα τσαμπιά.
    Όμως, με χέρια που δεν γοργοφλεβίζουν, με μελάνι στεγνό πριν ακόμα απ’ τη χρήση και γραπτές δικές μας μαρτυρίες που αντίκεινται στον φυσικό νόμο πως το φλεγόμενο χαρτί αυτοκαταστρέφεται, ίσως καθένας μας μπορούσε να σκεφτεί:

    Όσο κι αν διαλαλώ πως είμαι τέκνο του Μαρσύα και της Αντιγνώμης,
    από αντίδραση έγινα εγώ
    παιδί συνετό.

    Σχόλιο από Marsy — 14/05/2009 @ 8:12 μμ | Απάντηση

  3. Κα Ράνια εγώ παρευρέθηκα στο συνέδριο της Πρώτης ημέρας και με εξαίρεση τον εαυτο μου και δυο συμμαθήτριές μου όχι μονάχα δεν υπήρχαν συνομηλικοι μας αλλά ουτε και μεγαλύτεροι σε ηλικία..

    Ωστόσο πιστεύω ότι δεν είμαστε και τόσο επιθυμητοί σε τέτοιες εκδηλώσεις..τουλάχιστον έτσι κατάλαβα εγώ…από τη συμπεριφορά τους.

    Σχόλιο από Ι,Σ — 08/06/2009 @ 12:53 μμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: