Τεφλόν | νέο ποιητικό σκεύος

24/06/2009

Ποιητική Α-partya

Filed under: veni vidi scripsi — raniatef @ 4:34 μμ

 

Ποιητές γλωσσοκεντρικοί, περφόρμερ, ρομαντικοί. Ποιήματα από στήθους, ηχογραφημένα, μελοποιημένα. Νέοι έλληνες και ελληνίδες δημιουργοί με το μικρόφωνο στο χέρι ή την επιλογή τους στα deck, ανεβασμένοι στο τραπέζι ή βυθισμένοι στον καναπέ ζωντανεύουν στίχους αγαπημένων τους ποιητών (του εαυτού τους, ομοίως)  σε μία βραδιά που η ποίηση θα βγει… εκτός εαυτού.

Μετά την αλλοπρόσαλλη συμμετοχή μας στο Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα «Ο Κωστής Παλαμάς σήμερα 150 χρόνια από τη γέννησή του» στο Μεσολόγγι, όπου ο μέσος όρος ηλικίας του κοινού κυμαινόταν μεταξύ -ήντα και βάλε μπόλικα, η εκδήλωση με τον παιχνιδιάρικο τίτλο «Ποιητική A-party-Α» το βράδυ της Κυριακής φάνταζε άκρως ελκυστική και πολλά υποσχόμενη. Έτσι, παραμέρισα επιμελώς την αϋπνία, έβαλα την κούραση στην αναμονή και έφτασα στο Dasein κατά τις 9 παρά (μαζί μου ήταν ο Τεφλόνιος Αλέξανδρος, ο Δημήτρης από το α’ έτος του Εργαστηρίου, ενώ αργότερα κατέφθασε και ο Τεφλόνιος Παναγιώτης). Η ώρα είχε προσπεράσει την ενάτη της νυκτός και τα πράγματα ήταν ακόμη υποτονικά, αλλά, να μου πεις, ποια εκδήλωση ξεκινά στον χρόνο που έχει προγραμματιστεί…κι εμείς τόσο συνεπείς πια!

Οικοδεσπότης της βραδιάς ήταν ο Γιώργος Χαντζής, ο οποίος άνοιξε το ποιητικό βήμα με αναγνώσεις της επιλογής –και της παραγωγής– του όπως η «Μπαλάντα του ποιητικού διαγωνισμού του Μπλουά» (Φρανσουά Βιγιόν), το οποίο ακούστηκε σε εκτέλεση και σύνθεση Θάνου Μικρούτσικου,  το ποίημα «Funeral Blues» του Auden, μια διασκευή του ίδιου με τίτλο «Ένας γάμος με κλάμα χωρίς κηδεία». Ακολούθησε η Κατερίνα Ηλιοπούλου με το ατμοσφαιρικό, σχεδόν αυτιστικό, παραλήρημα «It» της Ίνγκερ Κρίστενσεν σε μετάφραση δική της. Η ένταση της φωνής, η ταχύτητα του λόγου, η υποβλητική μουσική, το τρέμουλο των χεριών ακόμα και τα φύλλα χαρτιού που άφηνε να πέσουν μόλις τελείωνε την ανάγνωση τους κοινωνούσαν την αίσθηση του φόβου. Ο Αλέξανδρος Απέργης διάβασε με σθεναρή φωνή ένα όχι τόσο σθεναρό ποίημά του με τίτλο «Ο ένδοξός μας μαγαρισμός» (αν θυμάμαι καλά, αλλιώς διορθώστε με). Ο Δούκας Καπάνταης ανέγνωσε την Τιμωρία των Μάγων του Νάνου Βαλαωρίτη με ύφος που άρμοζε.

Σειρά είχε ο Γιάννης Στίγκας που διάβασε τα ποιήματα «Παραμύθι σκουρόχρωμο και με δεμένα μάτια», «Εν μέσω υετών και κοπετών», «Η επείγουσα αγιότητα του Ντύλαν Τόμας», «Ο Κόμης Λωτρεαμόν» από την ολοκαίνουρια συλλογή Ισόπαλο Τραύμα που κυκλοφορεί σε λίγες μέρες από τις εκδόσεις Κέδρος και προμηνύεται άκρως ενδιαφέρουσα αν κρίνουμε από τον Κόμη και από όσα ακούσαμε στο Dasein. Λόγος ανάστημα, μάτια σχεδόν σφαλιστά, σώμα σκυφτό, βήματα μπρος και πίσω σαν κύμα συνέθεταν μια αναγνωστική μυσταγωγία. Η ανάγνωση του Κόμη Λωτρεαμόν, το πιο δυνατό ποίημα στο Τεφλόν 1 κατά τη γνώμη μου, από τον ίδιο τον ποιητή αποκάλυψε καινούριες ατραπούς πρόσληψής του.

Ο Βασίλης Κάρδαρης έδωσε στη βραδιά μια εύθυμη νότα καθώς αγκαλιά μ’ έναν τεράστιο μαύρο κασετόφωνο απήγγειλε βουβά το ποίημα «Άφετε τα παιδία ήσυχα» της Κικής Δημουλά, ενώ ακουγόταν η ηχογραφημένη φωνή της ίδιας. Η γυναικεία φωνή σε συνδυασμό με τον πληθωρικό σωματότυπο του Κάρδαρη, οι έντονοι μορφασμοί του προσώπου σε αντίστιξη με το ακίνητο σώμα δημιουργούσαν ένα ιδιαίτερα κωμικό αποτέλεσμα.

Ο Γιάννης Ευθυμιάδης διάβασε ανέκδοτα ποιήματά του, με τη συνοδεία συνθέσεων του Δημήτρη Μαραμή, που γράφτηκαν ειδικά για την περίπτωση. Παρά τη διάχυτη λυρικότητα των ποιημάτων, η οποία δεν συνάδει με την αισθητική μου, η υποβλητική ανάγνωση σε συνδυασμό με τις μελωδίες του πιάνου κέντριζε την προσοχή. Ολοκληρώνοντας, ο ποιητής δήλωσε ότι όταν ένα ποίημα διαβαστεί από κάποιον άλλο, ξαναγεννιέται και επέλεξε ένα άτομο από το κοινό για να κάνει πράξη τα λεγόμενά του. Για καλή ή κακή του τύχη, διάλεξε…εμένα. Παρόλο που το ποίημα δεν συγκαταλέγεται σ’ εκείνα που θα μου τραβούσαν το ενδιαφέρον υπό άλλες συνθήκες, θαρρώ, το υποστήριξα όσο καλύτερα μπορούσα.

Η Γιάννα Μπούκοβα διάβασε το κείμενο Ο επιμελής από τις Σύντομες και παράξενες ιστορίες των Μπόρχες και Κασάρες ενώ ο Μιχάλης Παπαντωνόπουλος το εξαιρετικό ποίημα »Η σημαία» του Τούρκου Ορχάν Βελή Κανίκ σε δική του μετάφραση.

Προς το τέλος, ο δικός μας χειμαρρώδης Αλέξανδρος διάβασε το δραμολέτο του «Ο χορός» με τη χαρακτηριστική του θεατρική προσέγγιση. Για να μην κατηγορηθώ για μεροληψία, τα σχόλια δικά σας! Δυστυχώς δεν κατάφερα να συγκρατήσω τα ποιητικά εγχειρήματα των Παπαδόπουλου, Άλλου, Πολενάκη και Ισιδώρου (όποιος μπορεί, ας βοηθήσει).

Όταν ολοκληρώθηκαν οι προκαθορισμένοι ποιητικοί πειραματισμοί, το βήμα δόθηκε στο κοινό, αλλά το κοινό, δυστυχώς, δεν ήταν πρόθυμο να το πάρει, εκτός από τη δική μου ιδιάζουσα, μάλλον, περίπτωση –απήγγειλα την Όμορφη Νιότη του Γκόττφρηντ Μπεν σε μτφρ Κ. Κουτσουρέλη– που ήταν η πρώτη και τελευταία μη προγραμματισμένη συμμετοχή, τουλάχιστον όσο ήμουν εγώ εκεί.

Η απροθυμία του κοινού, πέρα από το γεγονός ότι μου προκάλεσε απογοήτευση, με προβλημάτισε τα μάλα. Υποτίθεται το κοινό που αγκάλιασε την εκδήλωση, διαβάζει και αγαπά την ποίηση. Υποτίθεται ότι από το δελτίο τύπου-πρόσκληση σχεδόν όλοι ήξεραν ότι θα είχαν την ευκαιρία να πάρουν το λόγο. Υποτίθεται ότι οι περισσότεροι από τους παρευρισκόμενους, γνωρίζουν ποιήματα, έστω και σκόρπιους στίχους, των αγαπημένων τους ποιητών ή δικά τους. Κανείς, όμως, δε θέλησε να τα μοιραστεί, να τα κοινωνήσει. Εκεί που πρόσμενες ότι στίχοι θ’ άρχιζαν να ξεμυτίζουν και να παρτάρουν, η κυκλοφορία των ποιημάτων διακόπηκε και η ποίηση παρέμεινε εντός εαυτού.

Προσπαθώντας να εξιχνιάσω, ίσως ασκόπως, το γιατί, καταθέτω μερικές πιθανές δικαιολογίες/εξηγήσεις, μπορείτε να προσθέσετε και δικές σας μήπως και βρούμε άκρη…

ο ποιητής είναι μοναχικό ον, αποστρέφεται κάθε μορφής κοινωνικότητα, κάθε είδους διάδραση/ εγώ ήρθα απλά να παρακολουθήσω/ ντρέπομαι/ δε μ’ αρέσει να εκτίθεμαι/ δεν έχω διάθεση/ δεν έχω ισχυρό κίνητρο/ από τη στιγμή που δεν συγκαταλέγομαι στους κύριους συμμετέχοντες, σιγά μην καταδεχτώ να είμαι στους τυχαίους/ η ανάγνωση ποιημάτων αποτελεί προσωπική υπόθεση για τον καθένα, γίνεται σιωπηλά

Κλείνοντας, θέλω να επισημάνω ότι οι ατέλειες δεν έλειπαν, όπως σε κάθε εκδήλωση άλλωστε. Για παράδειγμα, ορισμένες αναγνώσεις υπονόμευαν τα ποιήματα (π.χ. Χατζής, Παπαντωνόπουλος, Δούκας Καπάνταης σε κάποια σημεία) ή δεν υπήρχε αλληλουχία μεταξύ των αναγνώσεων-πειραματισμών, όπως παρατήρησε ο Αλέξανδρος. Ωστόσο, θέλω να συγχαρώ τους διοργανωτές που είχαν την ιδέα να σκαρώσουν κάτι διαφορετικό, έστω κι αν ξένισε κάποιους. Όλοι έχουμε βαρεθεί τις εκδηλώσεις στείρων αναγνώσεων που προκαλούν μονάχα πλήξη και χασμουρητά. Και δεν εννοώ να τις μεταλλάξουμε σε θέαμα, αλλά να τους δώσουμε πνοή. Μάθαμε ν’ αρκούμαστε σε ταριχευμένες ποιητικές εκδηλώσεις. Καιρός να τις ζωντανέψουμε.

Advertisements

3 Σχόλια »

  1. «Κριτική ποιητικών εκδηλώσεων».
    Ράνια, μου φαίνεται ότι με τα σημειώματά σου εδώ, εγκαινιάζεις ένα νέο είδος κριτικής. Συνέχισε.

    Όλοι οι λόγοι που αναφέρεις είναι σωστοί, ιδίως αυτός που θέλει την ποίηση υπόθεση αυστηρώς ιδιωτική, στα όρια της αγοραφοβίας. Προσθέτω έναν: την σχεδόν απόλυτη απουσία της όποιας προετοιμασίας. Σαν να απαξιούν οι περισσότεροι να καταβάλουν την παραμικρή προσπάθεια ώστε η ανάγνωσή της να περάσει στο κοινό…

    Σχόλιο από il Notario — 25/06/2009 @ 11:55 πμ | Απάντηση

  2. Είχα προγραμματίσει να παρευρεθώ στην εκδήλωση με φίλους αλλά τηλεφώνημα έμπιστου φίλου μας πληροφόρησε ότι το πρόγραμμα ήταν εντελώς αδιάφορο. Εκτός αυτού δεν είχε προβληθεί σχεδόν καθόλου από τα ΜΜΕ με αποτέλεσμα όπως πληροφορηθήκαμε να μην υπάρξει η αναμενόμενη συμμετοχή.
    Ίσως έκανα λάθος που εμπιστεύτηκα το γνωστό μου και δεν έδρασα ενστικτωδώς.Έλπίζω όμως να οργανωθεί σύντομα κάτι αντίστοιχο, γιατι όχι και από το Τεφλόν ;

    Σχόλιο από Ι.Σ — 25/06/2009 @ 2:45 μμ | Απάντηση

  3. Θα πρέπει ίσως να συνυπολογιστεί το γεγονός (που σχετίζεται με την ακαμψία και την απροθυμία του κοινού)πως: -εάν το κοινό ήταν πράγματι κοινό ανθρώπων που κατέχουν- ήταν καθρεφτισμός του όλου ποιητικού κλίματος. Από μια άλλη σκοπιά, και βέβαια φιλικά προσκείμενος κάποιος να την θέτει, για την ευρύτερη συγκυρία των Αθηνών του 2009 δεν νομίζω πως παραβρέθηκε ούτε ένας από τους πραγματικά άξιους λόγου ποιητές των ημερών μας.
    Και αυτή είναι απλώς μία άποψη ενός 40χρονου.

    σας ασπάζομαι.

    Σχόλιο από Γιάννης Λειβαδάς — 01/07/2009 @ 1:57 πμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: