Τεφλόν | νέο ποιητικό σκεύος

18/09/2009

Αφιέρωμα στον Γιώργο Σαραντάρη

Filed under: veni vidi scripsi — raniatef @ 10:44 μμ

 

Ήξερα για τα Σεμινάρια Ποίησης ήδη από τον Α’ κύκλο οργάνωσής τους αλλά δεν είχε τύχει ποτέ να συμπέσουν με επίσκεψη μου στη μαμά πατρίδα. Τώρα, που είμαι μόνιμη κάτοικος Πατρών έσπευσα να πάρω την τζούρα μου γιατί στην Αθήνα είχα κακομάθει! Δεν κρύβω ότι προβληματίστηκα ιδιαίτερα όταν είδα τη λέξη σεμινάριο να καμαρώνει πλάι στην Ποίηση …εντάξει, για το σεμινάριο βρίσκεις επαρκή ορισμό, για την Ποίηση όμως;

Τα σεμινάρια έχουν τίτλο Μια σύγχρονη ματιά στην ποιητική μας παράδοση – Μια νέα μελέτη του δημοτικού τραγουδιού και δεκαπέντε σημαντικών ποιητών μας, ξεκίνησαν τον Μάρτιο και θα ολοκληρωθούν τον Δεκέμβριο του 2009. Όπως αναφέρεται στο δελτίο τύπου, οι εκδηλώσεις θα περιλαμβάνουν μία ημίωρη εισήγηση από ειδικούς κατά ποιητή μελετητές, με παρουσίαση και μικρής ανθολόγησης του ποιητή (που θα ετοιμάσει ο εισηγητής), και ημίωρη περίπου ουσιαστική συζήτηση. Η όλη εκδήλωση θα έχει το χαρακτήρα της υπεύθυνης έναρξης μιας νέας μελέτης του ποιητή υπό το φως και την ανάγκη των σύγχρονων πολιτισμικών πραγμάτων. Ομολογώ ότι η ενδιαφέρουσα αμφισημία της φράσης «ημίωρη περίπου ουσιαστική συζήτηση» μου προξένησε μια περίπου ευθυμία.

Το σεμινάριο που έλαβε χώρα στις 07.09.09 ήταν αφιερωμένο  στον ποιητή Γιώργο Σαραντάρη και είχε ως εισηγητή τον Αλέξη Ζήρα. Οι παρευρισκόμενοι ήταν λιγοστοί -και στην πλειοψηφία φοιτήτριες Φιλολογίας. Αφού προλόγισαν οι Σωκράτης Σκαρτσής και Σταύρος Κουμπιάς, τα ηνία έλαβε ο κ.Ζήρας, αφενός, ομολογώντας ότι από το 1982 που ασχολήθηκε για πρώτη φορά με τον Σαραντάρη, οι απόψεις του έχουν μετατοπιστεί, καθώς ανοίγονται συνεχώς καινούργιες πόρτες για την προσέγγιση του έργου του ποιητή και, αφετέρου, επισημαίνοντας ότι η μεταπολεμική γενιά θεώρησε το έργο του Σαραντάρη λίγο και φρόντισε να γεμίσει το κενό με τη διασταλτική μυθοποίηση του βίου του. Ακολούθησαν βιογραφικά και εργογραφικά στοιχεία του ποιητή ενώ ιδιαίτερη αναφορά έγινε, κυρίως, στη σχέση του με τον Ελύτη.

Ενδεικτικά, παραθέτω τις παρακάτω πληροφορίες.

Ο Γιώργος Σαραντάρης γεννήθηκε από οικογένεια εμπόρων στην Κωνσταντινούπολη το 1908. Μεγάλωσε και ανατράφηκε στη Μπολόνια όπου και σπούδασε Νομικά. Η κλίση του στη λογοτεχνία είχε ήδη αρχίσει να εκδηλώνεται από νωρίς. Το 1931 καταφθάνει στην Ελλάδα βαθιά επηρεασμένος από τον Ντοστογιέφσκι, τον Ουνγκαρέτι, τον υπαρξισμό και τον καθαρό λόγο.  Στον πόλεμο του 1940 , στρατεύεται στην Αλβανία. Μεταφέρεται άρρωστος στην Αθήνα, όπου και πεθαίνει το 1941.
Το ποιητικό έργο του περιλαμβάνει τις συλλογές: «Οι αγάπες του χρόνου» (1933), «Τα ουράνια» (1934), «Αστέρια» (1935), «Γράμματα σε μια γυναίκα» (1936), «Στους φίλους μιας άλλης χαράς» (1940). Παράλληλα, εξέδωσε κριτικά φιλοσοφικά κείμενα:  «Συμβολή σε μια φιλοσοφία της ύπαρξης» (1937), «Η παρουσία του ανθρώπου» (1938), «Δοκίμιο Λογικής σαν θεωρία του Απόλυτου και του μη Απόλυτου» (1939)

Ο Σαραντάρης πρέσβευε ότι ένα έργο τέχνης αν δεν είναι ειλικρινές δεν είναι αληθινό. Η ειλικρίνεια έγκειται στην προσήλωση του εγώ στο καθαρό θέμα της πραγματικότητας, στη γνώση της πραγματικότητας στην ουσία της .  Ο Ελύτης εκτιμούσε βαθιά τον Σαραντάρη, μάλιστα ένιωθε σαν «αμαρτωλός μπροστά στον πνευματικό του», όπως δηλώνει στα Ανοιχτά Χαρτιά.  Σε άλλο σημείο αναφέρει:  Θέλω απροκάλυπτα να καταγγείλω το επιστρατευτικό σύστημα που επικρατούσε την εποχή εκείνη και που, δεν ξέρω πώς, κατάφερε να κρατήσει στα γραφεία και τις επιμελητείες όλα τα χοντρόπετσα θηρία των αθηναϊκών ζαχαροπλαστείων και να ξαποστείλει στην πρώτη γραμμή το πιο αγνό και ανυπεράσπιστο πλάσμα. Έναν εύθραυστο διανοούμενο που μόλις στεκόταν στα πόδια του, που όμως είχε προφτάσει να κάνει τις πιο πρωτότυπες και γεμάτες από αγάπη σκέψεις για την Ελλάδα και το μέλλον της.

Μόλις ολοκληρώθηκε η εισήγηση, τέθηκαν διάφορα θέματα υπό συζήτηση από τους ακροατές όπως κατά πόσο ο Σαραντάρης έχει γίνει ενεργός στην ποιητική μας ζωή, ποια είναι η ποιητική σχέση Ελύτη-Σαραντάρη, αν η μεγάλη ποίηση είναι ξεκομμένη από τη ζωή του δημιουργού, πώς προσδιορίζεται ο λυρισμός του Σαραντάρη, κατά πόσο ο πρόωρος χαμός του είναι θετικός ή αρνητικός κ.λπ.

Μετά από εσωτερική πάλη και αναζήτηση, αποφάσισα να μην σχολιάσω το σεμινάριο αλλά να περιμένω καρτερικά να ολοκληρωθεί ο κύκλος για να έχω καθολική εποπτεία των πραγμάτων. Υπομονή λοιπόν για την ώρα της κρίσης!

Κλείνοντας, παραθέτω ένα ποίημα του Σαραντάρη που μου προκάλεσε ιδιαίτερα την προσοχή για την νεωτερικότητα που ενέχει

 

Να κοιμάσαι νηστικός


Να κοιμάσαι νηστικός σε μια σοφίτα

Να είσαι ο τεμπέλης του σπιτιού

Να γίνεσαι σκουπίδι

Όταν ανοίγεται ένα λερωμένο στόμα

Θα σηκώσω το γιακά

Για να φύγω σαν ένας ληστής

Από το δικό μου σπίτι

Θα κοιμηθώ στους δρόμους

Για να νιώσω ολάκερη την πολιτεία

Να τουρτουρίζει μαζί μου

Στο παλτό μου έχω ένα λεκέ

Αλλά είναι καλό που δεν τον βλέπω

Θα το ξαπλώσω χάμω

Και θα στρωθώ πάνω του

Να πιω λίγη βραδυά

Στη γωνιά του έρημου κήπου

Θα αιστανθώ τη σελήνη

Όπως δεν αιστάνθηκα τίποτε

Στη ζωή μου

Θα την αιστανθώ στα χείλια μου

Σαν ένα αχλάδι

Στα μάγουλα

Σαν άλλα μάγουλα.

 

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: