Τεφλόν | νέο ποιητικό σκεύος

17/02/2011

Def Poetry Slam

Filed under: Τέντωσε τ' αυτιά,Τεύχος Τέσσερα — kyokokishida @ 5:52 μμ

Όπως προαναγγέλλουμε στην έντυπη έκδοση του Τεφλόν, τις επόμενες εβδομάδες θα αναρτήσουμε σε τούτο εδώ το μπλογκ βίντεο, ποιήματα, κείμενα και μεταφράσεις που αφορούν το σλαμ. Οι αναρτήσεις αυτές έχουν ως κύριο σκοπό την καλύτερη κατανόηση της επιτελεστικής πλευράς του σλαμ, της ποίησης ως performance, και έρχονται ως συνέχεια του σχετικού κειμένου που υπογράφει ο Gutted στο τέταρτο τεύχος του περιοδικού με τίτλο «Σλαμ: Στίχοι από ατσάλι ή από βιτάμ;».

Η προσεκτική αναγνώστρια θα παρατηρήσει ότι αρκετά από τα βίντεο που θα αναρτηθούν προέρχονται από την τηλεοπτική εκπομπή Russell Simmons Presents Def Poetry, κυρίως λόγω της καλής ηχητικής τους ποιότητας. Θεωρούμε λοιπόν σκόπιμο να πούμε λίγα λόγια για την συγκεκριμένη εκπομπή, η οποία για έξι συνεχόμενες σεζόν παρουσίαζε στο αμερικανικό, και όχι μόνο, κοινό σλαμ ποιητές και ποιήτριες, λιγότερο ή περισσότερο γνωστές, να απαγγέλουν τα ποιήματά τους από τη σκηνή του τηλεοπτικού στούντιο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι παραγωγός της εκπομπής, η οποία μεταδιδόταν από το καλωδιακό κανάλι HBO από τον Νοέμβριο του 2002 έως τον Φεβρουάριο του 2007, ήταν ο Russell Simmons, μεγιστάνας των μήντια και της δισκογραφίας, γνωστός και ως «CEO of Hip Hop» λόγω της επιχειρηματικής ενασχόλησής του με το χιπ χοπ.

Μέσω του Def Poetry, και της εμπορικής επιτυχίας που αυτό είχε, το σλαμ έγινε ευρύτερα γνωστό σε ένα μέινστριμ κοινό, και κυρίως στη λευκή νεολαία της αμερικανικής μεσοαστικής τάξης. Όπως παρατηρεί η Susan B.A. Somers-Willet στο βιβλίο της The Cultural Politics of Slam Poetry, η επιτυχία της εκπομπής οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στο πάντρεμα της ποίησης με το χιπ χοπ και τη μαύρη κουλτούρα των αμερικανικών μεγαλουπόλεων.

Πράγματι, στην εκπομπή φιλοξενούνταν ως επί τω πλείστον μαύροι ποιητές και ποιήτριες από τα αστικά κέντρα των Η.Π.Α. και ιδιαίτερη έμφαση δινόταν στην παρουσίαση των δεσμών μεταξύ της ποίησης, της αφροαμερικανικής πολιτιστικής παράδοσης και της μαύρης μουσικής. Δεν είναι τυχαίο ότι στο Def Poetry εμφανίστηκαν και απήγγειλαν ποιήματά τους τόσο δημοφιλείς ράπερ όσο και διακεκριμένοι αφροαμερικανοί ποιητές και ποιήτριες. Εξάλλου, παρουσιαστής της εκπομπής ήταν ο γνωστός νεοϋορκέζος ράπερ Mos Def, o οποίος με τους λυρικούς αυτοσχεδιασμούς και τις ρυθμικές παρλάτες του καταδείκνυε διαρκώς τη στενή σχέση του σλαμ με το χιπ χοπ. Δεν είναι λοιπόν να απορεί κανείς γιατί πολλές από τις απαγγελίες που έγιναν στο πλαίσιο της εκπομπής αυτής αντανακλούσαν μια χιπ χοπ αισθητική: ρυθμική εκφορά του λόγου, θέματα από τη ζωή στις γειτονιές των πόλεων και αργκό του δρόμου.

Η χιπχοποίηση του σλαμ μέσω του Def Poetry οδήγησε στην εμπορευματοποίησή του και στην προώθησή του ως διακριτό εμπορικό προϊόν. Μια σχεδόν περιθωριακή ως τότε μορφή τέχνης έγινε γνωστή σε ένα νέο κοινό, λευκών κυρίως καταναλωτών. Λίγο καιρό μετά την πρεμιέρα της εκπομπής άρχισαν να οργανώνονται περιοδείες των ποιητών και ποιητριών σε πανεπιστήμια και κολλέγια ανά τη χώρα, ενώ μια αντίστοιχη θεατρική παράσταση παρουσιάστηκε στο Μπρόντγουεϊ. Αρκετοί ήταν και αυτοί που μετά την εμφάνισή τους στο Def Poetry υπέγραψαν συμβόλαια με δισκογραφικές εταιρίες ή έκλεισαν συμφωνίες για ζωντανές εμφανίσεις και συμμετοχή σε άλλα μηντιακά προϊόντα.

Οι υποστηρικτές του Def Poetry σημειώνουν ότι η εκπομπή έδωσε βήμα σε νέους ποιητές και ποιήτριες και αποτέλεσε χώρο δημόσιου διαλόγου πάνω σε θέματα που αφορούν «περιθωριοποιημένες ταυτότητες» και την παρουσίασή τους από τα μήντια. Παράλληλα, δεν ήταν λίγοι αυτοί που χρησιμοποίησαν το σανίδι του τηλεοπτικού στούντιο για να διαπραγματευτούν και να προβάλλουν ταξικά και φυλετικά ζητήματα, να αναδείξουν κοινωνικές ανισότητες και να επικρίνουν την εμπορευματοποίηση του χιπ χοπ. Βέβαια, μέσα στο θέαμα, οι «περιθωριοποιημένες ταυτότητες» που προβάλλουν αρκετοί σλάμερ σε εκπομπές όπως το Def Poetry φετιχοποιούνται και αποσπώνται από το υποκείμενο αποκτώντας μια αυτόνομη οντότητα έτοιμη να μετατραπεί σε εμπορικό προϊόν, να πακεταριστεί και να πωληθεί σε ένα κοινό που διψάει για «αυθεντικότητα». Έτσι, η συστημική βία και τα στερεότυπα που στιγματίζουν οι σλάμερ επιστρέφουν, και μάλιστα από την κύρια είσοδο.

Jazra Khaleed

[ακολουθεί η εισαγωγή του πρώτου επεισοδίου με τον Mos Def να απαγγέλλει ένα απόσπασμα απ’ αυτό το ποίημα του Langston Hughes]

Advertisements

Σχολιάστε »

Δεν υπάρχουν σχόλια.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: