Τεφλόν | νέο ποιητικό σκεύος

15/09/2011

Τι θα βρέξει;

Filed under: veni vidi scripsi — raniatef @ 11:36 μμ

Ιστορία Ερχόμαστε – Κοίτα τον Ουρανό

Στις 26 Αυγούστου ημέρα Παρασκευή και ώρα οκτώ και κάτι ψιλά στο Τουριστικό Περίπτερο Κιάτου, ευρύτερα γνωστό και ως Παγόδα, έλαβε χώρα η ποιητική εκδήλωση με τίτλο Ιστορία Ερχόμαστε – Κοίτα τον Ουρανό και υπότιτλο Η ποίηση της νεότερης γενιάς και η νέα πολιτική συνείδηση, στο πλαίσιο της Διεθνούς Συνάντησης Αρχαίου Δράματος, με συντονιστή τον Θωμά Τσαλαπάτη και συμμετέχοντες-προσκεκλημένους τους ποιητές: Ζήση Αϊναλή, Νικόλα Ευαντινό, Μιχάλη Παπαντωνόπουλο, Γιώργο Πρεβεδουράκη, Θοδωρή Ρακόπουλο και Γιάννη Στίγκα.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στον προαύλιο χώρο της Παγόδας, με φόντο το Σικυώνιο πέλαγος που συνέθετε μια υποβλητική ατμόσφαιρα. Μοναδικός ανασταλτικός παράγοντας ήταν τα υψηλά μποφόρ που δυσχέραιναν τις αναγνώσεις. Ο Τσαλαπάτης άνοιξε την εκδήλωση με μια μακροσκελή εισαγωγή-προβληματισμό περί ποίησης και σύγχρονης κοινωνίας με βασικά σημεία αναφοράς*:

– την αδυναμία ένταξης των σύγχρονων ποιητών σε μια γενιά με σαφή χαρακτηριστικά υπό φιλολογίστικους όρους

– το σύγχρονο κοινωνικοπολιτικό τοπίο διάλυσης και πολλαπλού κενού, την κρίση και το αντίκτυπο στη νεότερη γενιά, καθώς και την ανάδυση ενός κανούργιου τύπου ανέργου

– το φαινόμενο της υποχρεωτικής μετανάστευσης για σπουδές και εργασία, το οποίο, όπως ειπώθηκε, εκφράστηκε στην εκδήλωση μέσω της απουσίας των Αϊναλή και Παπαντωνόπουλου

– τη διαστρέβλωση της ποίησης μέσα από την πρακτική εκμετάλλευσή της και τον ελάχιστο χώρο που της παραχωρείται σήμερα

– την αντιποιητική γλώσσα της κρίσης

– την εμπορευματοποίηση της τέχνης μέσα από τους κυρίαρχους διακινητές της καθώς και την ανάγκη για τον επαναπροσδιορισμό της

– τη θεματική των νέων ποιητών (εφιαλτική διάσταση της καθημερινότητας, η απεύθυνση σε παλιότερες γενιές μέσα από ένα ενιαίο «εσείς», η πολιτική θεματική κλπ.)

– τη μορφή που χρησιμοποιούν οι νέοι ποιητές (συνεχής αλλαγή-πειραματισμός με τη φόρμα, αφηγηματική διάσταση, ετερόκλητα στοιχεία κλπ.)

Ολοκλήρωνοντας, ο συντονιστής επεσήμανε ότι η εκδήλωση δεν είχε στόχο «να παρουσιάσει τόσο μια συγκεκριμένη γενιά αλλά περισσότερο μια συγκεκριμένη διάθεση, μια αντίδραση στις σφραγίδες του κυρίαρχου, καθώς επίσης μία από τις μεταμορφώσεις και τις εκδηλώσεις του νέου, το οποίο διεκδικεί τον χώρο του απέναντι σε έναν γερασμένο και καταδικασμένο μέλλοντα».

Στη συνέχεια, ο Τσαλαπάτης προλόγιζε κάθε ποιητή (τηρήθηκε αλφαβητική σειρά για τους παρόντες ποιητές) αναφέροντας βιογραφικά στοιχεία και χαρακτηριστικά της γραφής του, ενώ ακολουθούσαν οι αναγνώσεις-απαγγελίες. Ο Νικόλας Ευαντινός διάβασε ποιήματα από τη συλλογή Ρουβίκωνας στα μέτρα μας και από την ανέκδοτη συλλογή ενεός. Ο Γιώργος Πρεβεδουράκης ανέγνωσε κομμάτια από την υπό δημοσίευση ποητική σύνθεση Κλέφτικο, η οποία αποτελεί μεταγραφή του «Ουρλιαχτού» του Γκίνσμπεργκ. Ο Θοδωρής Ρακόπουλος διάβασε από τη συλλογή Φαγιούμ και μερικά ποιήματά του που έχουν δημοσιευτεί στο Τεφλόν τχ.4. Τέλος, ο Γιάννης Στίγκας περφόρμαρε το ανέκδοτο μακροσκελές ποίημά του «Με τον τρόπο του Γ.Σ.». Ενδιάμεσα, ο Τσαλαπάτης διάβασε ποιήματα των απόντων Αϊναλή και Παπαντωνόπουλου. Ο Ευαντινός, παρά το πλεονέκτημα της καθαρής άρθρωσης, σε αρκετά σημεία ήταν πέραν του δέοντος πομπώδης. Ο Ρακόπουλος ενώ διάβασε αξιόλογα ποιήματα, δεν κατάφερε να αποδώσει την ιδιαίτερα ατμοσφαιρική στίξη τους. Ο Πρεβεδουράκης ‒που μας είχε συνηθίσει στα ολιγόστιχα ποιήματα (βλ. την ποιητική συλλογή στιγμιόγραφο), αντεπεξήλθε επάξια στις απαιτήσεις της μεγάλης φόρμας‒ διάβασε με τη δέουσα ένταση και ρυθμό κομμάτια από το κατά τόπους παραληρηματικό και χειμαρρώδες Κλέφτικο. Η «περφόρμανς» του Στίγκα, μέσα από τον ιδιαίτερο επιτονισμό, τις παύσεις, τις ρυθμικές εναλλαγές και τη συμμετοχή όχι μόνο του λόγου αλλά και του σώματος ήταν καθηλωτική.

Στο τέλος, αφιερώθηκε λίγος χρόνος σε ερωτήσεις-παρατηρήσεις του κοινού, που ως συνήθως κυμάνθηκαν από άστοχες έως ευστοχότατες. Παίρνοντας αφορμή από το πρώτο ερώτημα, που αφορούσε την τρανταχτή απουσία γυναικών από το πάνελ, θέλω να πω τα εξής:

Η απουσία νέων ποιητριών χαρακτηρίστηκε ως τυχαία από τον Θωμά. Ενδεχομένως καμιά δημοσιευμένη συλλογή νέας ποιήτριας δεν κρίθηκε ταιριαστή ή συμβατή με τους στόχους της εκδήλωσης. Αν ο «αποκλεισμός» αυτός ήταν συνειδητός, θεωρώ ότι έπρεπε τουλάχιστον να σχολιαστεί, για να μη γεννώνται εύλογα ερωτήματα, όπως τα παρακάτω:

– ποιοι είναι αυτοί οι ποιητές της νεότερης γενιάς στους οποίους αναφέρεται η εκδήλωση;

– είναι όλοι όσοι δημοσιεύουν ή επιλεγμένες μονάδες από το σύνολο όσων δημοσιεύουν; με τι κριτήρια επιλέγονται;

– είναι αρσενικού/θηλυκού φύλου ή δεν έχει σημασία; παρατηρείται διαφορά μεταξύ σερνικιάς και θηλυκής ποίησης;

– η δημοσίευση ποιητικής συλλογής είναι βασικό προαπαιτούμενο για να χαρακτηριστεί κάποιος ποιητής; η ποίηση που κυκλοφορεί σκόρπια σε περιοδικά, στο διαδίκτυο ή ακόμα και στο δρόμο, δεν κατατάσσει τους δημιουργούς στη χορεία των ποιητών;

Και πολλά άλλα υπαρξιακά και χρονοβόρα ερωτήματα που ίσως δεν ήταν της παρούσης. Στη σχετική κουβέντα, ο Θωμάς ισχυρίστηκε ότι η έκδοση ποιητικής συλλογής ολοκληρώνει τον δημιουργό. Εγώ αμφιβάλλω για την εγκυρότητα του κριτηρίου αυτού, όταν, όπως αναφέρθηκε στο εισαγωγικό κείμενο της εκδήλωσης, η άτυπη ταρίφα έκδοσης φτάνει μέχρι και τα 3.000 ευρώ.

Καθώς η εκδήλωση είχε ως επίκεντρο τις απαγγελίες-αναγνώσεις, θαρρώ ότι το προλογίζειν του συντονιστή ‒δλδ η αναφορά σε βιογραφικά στοιχεία, η περιγραφή και ανάλυση της ποιητικής γραφής του καθένα‒ ήταν περιττό. Η συν-κοινωνία με το κοινό μπορούσε κάλλιστα να βασιστεί στις αναγνώσεις και να μη «χαλιναγωγηθεί» από περιγραφές. Αυτό που μου έλειψε από την εκδήλωση, αφού δεν είχε διαδραστικό χαρακτήρα, ήταν μια κουβέντα στο τέλος μεταξύ των συμμετεχόντων ποιητών για το πώς βλέπουν οι ίδιοι το σύγχρονο τοπίο, για τις ανησυχίες τους, τους τρόπους έκφρασης και αντίστασης, για την ποίηση σήμερα κλπ. Μια κουβέντα χωρίς ασύμμετρα συνομιλιακά δικαιώματα. Κατανοώ και συμμερίζομαι ότι τα ποιήματα μιλούν από μόνα τους, αλλά καλό είναι πού και πού να συν-ομιλούν και οι άνθρωποι. Κατανοώ επίσης και τους χρονικούς περιορισμούς της εκδήλωσης, ωστόσο θα μπορούσε να συμπυκνωθεί η εισαγωγή για να μείνει περισσότερος χρόνος για συζήτηση. Ωραία να μας τα περιγράφει ο Θωμάς αλλά πιο γόνιμα, θαρρώ, να μας τα «μαρτυρούν» οι ίδιοι!

Ράνια

*Ευχαριστώ θερμά τον Θωμά που μου ’στειλε το εισαγωγικό κείμενο (το οποίο πλέον μπορείτε να το βρείτε εδώ) και τον Χρήστο για τις φωτογραφίες.
Advertisements

3 Σχόλια »

  1. 26 Αυγούστου δεν αποκλείεται να ήμουν Κιάτο για καφέ. Είμαι σίγουρος πως οι παραλίες του Κιάτου,
    με τις τοπ-λες νοικοκυρές, ήταν πιο ποιητικές από τα φληναφήματα της εκδήλωσης.
    Τέτοιες εκδηλώσεις βρωμούν απ’το κεφάλι.
    Σοβαροφάνεια, δήθεν πικρία για τον δήθεν χαμό της (δήθεν) ποίησης,και πάει λέγοντας.
    Από τέτοιες εκδηλώσεις -το ξέρετε όλοι- λείπει σταθερά η ποίηση.
    Γιατί, στ’ αλήθεια, η ποίηση βρίσκεται στις παραλίες, στις τοπ-λες νοικοκυρές.

    Σχόλιο από Θανάσης Αθανάσιος — 17/09/2011 @ 10:30 μμ | Απάντηση

    • Από ότι φαίνεται κ. Αθανάσιε, είστε γνώστης της ποίησης και βαθύτατα ευαίσθητο άτομο. Λυπάμαι που η εν λόγω εκδήλωση (από τις λίγες που προσπαθούν να σταθούν με αξιοπρέπεια και αλήθεια στη σύγχρονη πραγματικότητα του κυνισμού και της βλακείας) το μόνο που άγγιξε ήταν τα νεύρα σας. ίσως ο καφές? Η ποίηση κ. Αθανάσιε απευθύνεται σε άλλους ανθρώπους που δεν έχουν τέτοιου είδους πικρία στον εσωτερικό τους κόσμο όπως φαίνεται ότι δυστυχώς έχετε εσείς. Μία βόλτα στη θάλασσα ίσως να σας βοηθούσε?

      Σχόλιο από Stavros Papastavrou — 19/09/2011 @ 9:49 πμ | Απάντηση

      • Οι αιτιάσεις περί πικρίας δεν είναι ευσταθούν καθόλου ως αιτιάσεις.

        Πικρία έχει αυτός που ενδιαφέρεται για την ποίηση.

        «εσωτερικός κόσμος» θα λεγόταν σε κλαψομυθιστόρημα.

        Η βόλτα στη θάλασσα βοήθησε.

        Επιτρέψτε μου όμως να έχω τις δικές μου απόψεις, απολύτως!

        Καλή σας μέρα!

        Σχόλιο από Θανάσης Αθανάσιος — 20/09/2011 @ 1:33 μμ


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: