Τεφλόν | νέο ποιητικό σκεύος

02/02/2012

Silvia Federici, Αφρική: κυνήγι μαγισσών, παγκοσμιοποίηση, φεμινιστική αλληλεγγύη* [αποσπάσματα]

Filed under: Αφορμές,Τεύχος Έξι — kyokokishida @ 4:19 μμ
Το κυνήγι μαγισσών δεν εξαφανίστηκε από το ρεπερτόριο της αστικής τάξης με την κατάργηση της δουλείας. Αντιθέτως, η παγκόσμια επέκταση του καπιταλισμού μέσω της αποικιοκρατίας και του εκχριστιανισμού διασφάλισε ότι αυτός ο διωγμός θα εμφυτευόταν στο σώμα των αποικισμένων κοινωνιών και, με το χρόνο, θα συνεχιζόταν εκ μέρους των υποταγμένων κοινοτήτων και ενάντια στα ίδια τους τα μέλη.
Silvia Federici, Ο Κάλιμπαν και η Μάγισσα, Γυναίκες, Σώμα και Πρωταρχική Συσσώρευση**

[…]
Όταν μιλώ για κυνήγι μαγισσών εννοώ την εμφάνιση τιμωρητικών επιχειρήσεων από  νεαρούς αρσενικούς καταδότες ή αυτόκλητους «εντοπιστές» μαγισσών, επιχειρήσεις που συχνά οδηγούν στη δολοφονία των κατηγορούμενων γυναικών και την κατάσχεση της περιουσίας τους. Στην Αφρική ειδικά, τα τελευταία δέκα χρόνια το πρόβλημα είναι σοβαρό και εξακολουθεί να υφίσταται ως σήμερα.
[…]
Πριν την αποικιοκρατία, οι «μάγισσες» συχνά τιμωρούνταν, σπάνια όμως θανατώνονταν. Είναι αμφισβητήσιμο ακόμη και εάν μπορούμε να μιλούμε για «μαγεία» κατά την προ-αποικιακή εποχή, αφού ο όρος δεν υφίστατο πριν την έλευση των Ευρωπαίων.
Τις δεκαετίες 1980 και 1990, μαζί με την κρίση των δανείων, τις δομικές αναδιαρθρώσεις και την υποτίμηση του νομίσματος, ο φόβος των «μαγισσών» έγινε κυρίαρχο ζήτημα σε πολλές αφρικανικές κοινότητες, στο βαθμό που ακόμη και εθνωτικές ομάδες… που δεν γνώριζαν τη μαγεία πριν από την αποικιοκρατία σήμερα πιστεύουν ότι έχουν μάγισσες ανάμεσά τους» (Danfulani 2007:181).
Γιατί αυτή η επιστροφή των διώξεων, που μάλιστα θυμίζει με κάποιους τρόπους το ευρωπαϊκό κυνήγι μαγισσών του δέκατου έβδομου αιώνα; Το ερώτημα είναι δύσκολο, αν θέλουμε να προχωρήσουμε πέρα από τις επιφανειακές αιτιάσεις, η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από το γεγονός ότι υπάρχουν σαφώς ποικίλα κίνητρα πίσω από τις κατηγορίες περί μαγείας. Το να κατηγορηθεί κάποια ως μάγισσα μπορεί να είναι αποτέλεσμα συγκρούσεων για τη γαιοκτησία, οικονομικής αντιπαλότητας ή ανταγωνισμού, μπορεί ακόμη να συγκαλύπτει την άρνηση να στηρίξει κανείς μέλη της οικογένειας ή της κοινότητας που θεωρείται ότι απομυζούν τους πόρους, μπορεί τέλος να αποτελεί απλώς δικαιολογία για τις περιφράξεις των κοινοτικών γαιών.
[…]
Η αύξηση της θνησιμότητας, κυρίως της παιδικής, εξαιτίας της κατάρρευσης του συστήματος υγείας, ο εντεινόμενος υποσιτισμός και η εξάπλωση του AIDS συνέβαλαν στην καλλιέργεια της υποψίας ότι κάτι παράξενο συμβαίνει. Ο Ογκέμπο (2006) θεωρεί επιπλέον ότι τις διώξεις των μαγισσών υπέθαλψε η διάδοση των φονταμενταλιστικών παραθρησκευτικών οργανώσεων (σέκτες), οι οποίες επανεισήγαγαν στη θρησκεία τον φόβο του διαβόλου, καθώς και η εμφάνιση αυτοαποκαλούμενων «παραδοσιακών θεραπευτών» οι οποίοι εκμεταλλεύονται την ανικανότητα των ανθρώπων να πληρώσουν τα έξοδα του νοσοκομείου και καλύπτουν την έλλειψη κατάρτισής τους με την έκκληση στο υπερφυσικό.
Πολλοί μελετητές συμφωνούν με την ανάλυση του Ογκέμπο (2006). Υπάρχουν ωστόσο κι άλλες όψεις της οικονομικής παγκοσμιοποίησης που μας παρέχουν ένα πλαίσιο για να κατανοήσουμε αυτήν την ανάκαμψη του κυνηγιού των μαγισσών. Κατά μία άποψη, οι αντιλήψεις περί μαγισσών χειραγωγούνται για να δικαιολογηθεί η εκδίωξη των ανθρώπων από τη γη τους. Σε ορισμένες περιοχές της μεταπολεμικής Μοζαμβίκης, για παράδειγμα, οι γυναίκες που επέμεναν να κατέχουν την κοινή γη του ζευγαριού και μετά τον θάνατο του συζύγου τους, έχουν κατηγορηθεί από τους συγγενείς των νεκρών συζύγων τους ότι είναι μάγισσες (Bonate 2003:11, 74, 115). Αλλες διώχθηκαν επειδή αρνούνταν να παραδώσουν τη γη που είχαν νοικιάσει κατά τη διάρκεια του πολέμου. (Gengenback 1998) Και στην Κένυα αιτία πολλών διώξεων είναι οι συγκρούσεις για τη διεκδίκηση γης. Και στις δυο χώρες, η συρρίκνωση των γαιών επιδεινώνει τις συγκρούσεις.
Ακόμη χειρότερα, οι διώξεις των μαγισσών είναι συχνά ένα μέσο «περίφραξης».
[…]
Ένας άλλος λόγος που κάποιοι άνθρωποι κατηγορούνται για άσκηση μαγείας είναι το μυστήριο που περιβάλλει όλο και περισσότερο τις οικονομικές συναλλαγές και η συνακόλουθη ανικανότητα των ανθρώπων να κατανοήσουν τις δυνάμεις που κυβερνούν τις ζωές τους. (Ogembo 2006: ix) Καθώς οι διεθνείς πολιτικές και το «αόρατο χέρι» της παγκόσμιας αγοράς μεταμορφώνουν τις τοπικές οικονομίες άνθρωποι δυσκολεύονται να κατανοήσουν τους μηχανισμούς της οικονομικής  μεταβολής και τους λόγους που κάποιοι ευημερούν, ενώ άλλοι πτωχεύουν. Συνεπώς δημιουργείται ένα κλίμα αμοιβαίας απέχθειας και καχυποψίας, όπου όσοι κερδίζουν από την οικονομική φιλελευθεροποίηση φοβούνται ότι τους κάνουν μάγια εκείνοι που έχουν γίνει φτωχότεροι, ενώ οι φτωχοί, απ’ τους οποίους πολλοί είναι γυναίκες θεωρούν ότι ο πλούτος από τον οποίο οι ίδιοι είναι αποκλεισμένοι αποτελεί προϊόν μαύρης μαγείας. Ο Parish (2000) γράφει ότι στη Νιγηρία, στα μάτια των κατοίκων των πόλεων, μάγισσες είναι οι αχόρταγοι χωρικοί που τους απομυζούν την περιουσία. Αντίστοιχα, οι χωρικοί κατηγορούν για μαγεία την αστική ελίτ και επιδιώκουν να της επιβάλουν ορισμένους εν αφανισμώ εθιμικούς κανόνες συγγενικής αλληλοβοήθειας. (Parish όπ.π., Geschiere 1998, van Binsbergen 2007)
[…]
Χωρίς καμία δυνατότητα να πάνε σχολείο, χωρίς να μπορούν να ζήσουν από τη γη ή να βρουν άλλους τρόπους προσπορισμού, ανίκανοι να εκπληρώσουν τον ρόλο τους ως προστάτες της οικογένειας, πολλοί νέοι άντρες στη σημερινή Αφρική των δομικών αναδιαρθρώσεων, έχουν χάσει κάθε ελπίδα για το μέλλον και εύκολα οδηγούνται σε πόλεμο εναντίον των κοινοτήτων τους. (Alidou 2007) Νοικιασμένοι ή εκπαιδευμένοι να δουλέψουν μισθοφορικά για πολιτικούς, για αντάρτικους στρατούς, για ιδιωτικές εταιρείες ή για το κράτος, είναι έτοιμοι να οργανώσουν τιμωρητικές εκστρατείες, ειδικά εναντίον γέρων ανθρώπων τους οποίους κατηγορούν για τα δεινά τους και τους αντιμετωπίζουν ως βάρος ή εμπόδιο στην ευζωία τους. Με τα λόγια ενός γέρου κονγκολέζου, σε αυτό το πλαίσιο «οι νέοι αντιπροσωπεύουν για μας τους γηραιότερους [μια διαρκή απειλή]» (African Agenda 1999: 35).
[…]
Εν τω μεταξύ στη Δημοκρατία του Κονγκό και πιο πρόσφατα στην ανατολική Νιγηρία ακόμη και παιδιά έχουν κατηγορηθεί για δαιμονισμό. Οι κατηγορίες προέρχονται από χριστιανούς εξορκιστές ή «παραδοσιακούς γιατρούς της φυλής», οι οποίοι ζουν από το να βασανίζουν τα παιδιά με ποικίλους τρόπους με τη δικαιολογία ότι έτσι αποκαθαίρουν τα σώματα τους από τα κακά πνεύματα. Χιλιάδες παιδιά έχουν βασανιστεί για τέτοιους λόγους και στην Αγκόλα, συχνά με τη συνέργεια των γονέων που μάλλον ανυπομονούν να απαλλαγούν από παιδιά τα οποία δεν μπορούν πλέον να φροντίσουν. Πολλά παιδιά έχουν πεταχθεί στο δρόμο ‒πάνω από 14.000 μόνο στην Κινσάσα‒ ή έχουν σκοτωθεί (Vine 1999, McVeigh 2007, La Franiere 2007).
Είναι σημαντικό εδώ να τονίσουμε τον ρόλο των πολλών θρησκευτικών σεκτών (όπως οι πεντηκοστιανοί ή οι σιωνιστές) που τα τελευταία είκοσι χρόνια κάνουν εκστρατείες προσηλυτισμού στην ύπαιθρο και τις πόλεις της Αφρικής. Για τους Πεντηκοστιανούς, ο Ογκέμπο γράφει ότι «με την έμφαση που δίνουν στον εξορκισμό… [οι υποστηρικτές του δόγματος των πεντηκοστιανών] επιτίθενται στις  αυτόχθονες δοξασίες των Γκουσίι για τις μυστικές δυνάμεις, αναγκάζοντας τις δύο βασικές θρησκείες της Γουσιλάνδης να επανεξετάσουν τις δογματικές τους αντιλήψεις για τον εξορκισμό» (Ogembo 2006:109). Προσθέτει ότι μέσα από βιβλία, λειτουργίες σε ανοιχτές αγορές και άλλους δημόσιους χώρους, οι ευαγγελιστές έχουν αυξήσει την ανησυχία των ανθρώπων για τον διάβολο, διδάσκοντάς τους πως ο Σατανάς συνδέεται με την αρρώστεια και τον θάνατο. Τα μμε βοηθούν σε αυτή τη διαδικασία παραγωγής φόβου, πράγμα που δείχνει ότι η νέα «τρέλλα» εναντίον των μαγισσών δεν γεννήθηκε αυθόρμητα. Πολλά καθημερινά τηλεοπτικά προγράμματα στην Γκάνα περιγράφουν πώς λειτουργούν οι μάγισσες και πώς μπορούμε να τις αναγνωρίσουμε.

[…]
Υπάρχουν «εντοπιστές» μαγισσών που κατηγορούν γυναίκες επειδή έχουν κόκκινα μάτια, σημάδι, όπως ισχυρίζονται, της σατανικής φύσης των γυναικών, ενώ πρόκειται για «συνηθισμένη πάθηση στην ύπαιθρο της Αφρικής, όπου οι γυναίκες ταλαιπωρούνται όλη τη χρονιά σε κουζίνες γεμάτες καπνό για να μαγειρέψουν για την οικογένειά τους» (Petraitis 2003: 2).
Αυτό που συμβαίνει λοιπόν είναι μια ολομέτωπη επίθεση στις γυναίκες που αντικατοπτρίζει τη δραματική υποτίμηση της θέσης και της ταυτότητάς τους. Οι «παραδοσιακές» πατριαρχικές προκαταλήψεις σίγουρα παίζουν κι αυτές κάποιο ρόλο. Οι αφρικανικές κουλτούρες, διαμορφωμένες με θρησκευτικές αξίες ανδροκεντρικές, τόσο αυτόχθονες, όσο και επιβαλλόμενες από την αποικιοποίηση, παρουσιάζουν τις γυναίκες περισσότερο ζηλιάρες, εκδικητικές και μυστικοπαθείς από τους άντρες και επομένως με εντονότερη κλίση προς την κακή χρήση της μαγείας (Dovlo 2007: όπ.π.). Το γεγονός ότι οι γυναίκες είναι υπεύθυνες για την αναπαραγωγή των οικογενειών τους αυξάνει τον φόβο των ανδρών για την εξουσία τους. Σε μια συνέντευξή του στην Alison Berg, ο αρσενικός φύλακας ενός στρατοπέδου μαγισσών ήταν σαφής: Οι μάγισσες, λέει, είναι γυναίκες επειδή αυτές είναι που μαγειρεύουν για τους άντρες! Παρ’ όλ’ αυτά βέβαια, οι πατριαρχικές αντιλήψεις για τη θηλυκότητα δεν εξηγούν την έκρηξη του μισογυνισμού που εκδηλώνεται στο κυνήγι μαγισσών. Αυτό γίνεται σαφές αν αναλογιστούμε τη σκληρότητα της τιμωρίας, γεγονός σοκαριστικό, αφού εφαρμόζεται σε ηλικιωμένες γυναίκες και μάλιστα σε κοινότητες όπου πάντοτε οι γηραιότεροι αξίωναν μεγάλο σεβασμό.
[…]
Υπάρχει μια σημαντική αναλογία μεταξύ της επίθεσης στις ηλικιωμένες αφρικανές αγρότισσες που καταδιώκονται κατηγορούμενες για μαγεία και στην ιδεολογική εκστρατεία που έχει αρχίσει να εξαπολύει η Παγκόσμια Τράπεζα σε όλη την ήπειρο για να προωθήσει την εμπορευματοποίηση της γης, εκστρατεία σύμφωνα με την οποία η γη είναι βάρος, «νεκρό κτήμα», όταν χρησιμοποιείται μόνον ως μέσο για τη ζωή και τη στέγαση, αφού η γη γίνεται παραγωγική μόνον όταν χρησιμοποιείται ως ενέχυρο για την πίστωση από την τράπεζα (Manji 2007). Θα έλεγα ότι πολλές ηλικιωμένες γυναίκες στην Αφρική σήμερα καταδιώκονται ως μάγισσες επειδή κι αυτές θεωρούνται νεκρό βάρος, αφού ενσαρκώνουν έναν κόσμο πρακτικών και αξιών που ολοένα και περισσότερο θεωρείται στείρος και μη παραγωγικός.
[…]
Δεν μπορούμε ωστόσο να κατανοήσουμε πλήρως πώς τέτοιες διαμάχες μπορούν να οδηγήσουν σε τόσο βάναυσες επιθέσεις εναντίον των γυναικών αν δεν τις τοποθετήσουμε σε ένα ευρύτερο πλαίσιο. Μιλούμε για έναν κόσμο όπου η κοινοτική οικονομία μαραζώνει, όπου οι ηλικιωμένες γυναίκες είναι αυτές που υπερασπίζονται πιο σθεναρά τη μη καπιταλιστική χρήση των φυσικών πόρων με την ήπια αγροτική τους δραστηριότητα με στόχο την αυτάρκεια (τη λεγόμενη «καλλιέργεια αυτοκατανάλωσης») και την άρνησή τους π.χ. να πουλήσουν τη γη ή τα δέντρα τους ώστε να τα κρατήσουν για την ασφάλεια των παιδιών τους (Bonate 2003:113).
[…]
Χρόνια τώρα, οι φεμινίστριες στην Ινδία έχουν κινητοποιήσει την κοινή γνώμη ενάντια στις δολοφονίες για την προίκα, καθιστώντας το ζήτημα παγκοσμίου ενδιαφέροντος, χωρίς ταυτόχρονα να εκχωρήσουν σε διεθνείς φορείς και τον έλεγχο του προσδιορισμού του. Το ίδιο θα πρέπει να συμβεί και με το κυνήγι των μαγισσών στην Αφρική. Πρέπει να τεθούν στο επίκεντρο της πολιτικής δράσης τόσο επειδή αφορούν σε κατάφωρες παραβάσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων, όσο και επειδή σε αυτές τις διώξεις διακυβεύονται ζητήματα κρίσιμα, που αγγίζουν την καρδιά της πολιτικής οικονομίας της Αφρικής και της κοινωνικής ζωής σε μεγάλο μέρος του πλανήτη.
Διακυβεύονται οι ζωές των γυναικών, οι αξίες που μεταδίδονται στις επόμενες γενιές, η δυνατότητα συνεργασίας μεταξύ ανδρών και γυναικών. Διακυβεύεται η μοίρα των συστημάτων κοινοτικής ζωής που διαμόρφωσαν τη ζωή στην Αφρική και σε πολλά μέρη του κόσμου μέχρι την έλευση της αποικιοκρατίας. Ο κοινοτικός τρόπος ζωής, ο κομμουναλισμός, προσδιόρισε την οργάνωση της κοινωνικής ζωής και του πολιτισμού στην Αφρική περισσότερο από οπουδήποτε αλλού, επιβίωσε μάλιστα μέχρι και τη δεκαετία του 1980 και ακόμη παραπέρα, κυρίως γιατί σε πολλές χώρες η γη δεν απαλλοτριώθηκε, ακόμη και κατά την αποικιοκρατική περίοδο, ακόμη κι αν χρησιμοποιήθηκε για καλλιέργειες γρήγορου κέρδους. Πράγματι, εδώ και καιρό οι σχεδιαστές καπιταλιστικής πολιτικής θεωρούν την Αφρική σκανδαλώδες παράδειγμα και χαιρέτισαν τα προγράμματα δομικής αναδιάρθρωσης [προσαρμογής] ως ευκαιρία για την ανάπτυξη των κτηματαγορών στην Αφρική. Όπως όμως δείχνει το σύγχρονο κυνήγι μαγισσών, ο αφρικανικός κομμουναλισμός υφίσταται μια ιστορική κρίση ‒κι εδώ έγκειται η πολιτική πρόκληση για τα κοινωνικά κινήματα.
[…]
Ορισμένες φεμινίστριες ίσως να πιστεύουν ότι οι τίτλοι ιδιοκτησίας [το είδος της μεταρρύθμισης της γης που προωθεί η Παγκόσμια Τράπεζα, δηλαδή η αντικατάσταση της αναδιανομής με την απονομή τίτλων ιδιοκτησίας και νομιμότητας] παρέχουν στις γυναίκες περισσότερη ασφάλεια ή μπορούν να αποτρέψουν τις διαμάχες που υπήρξαν η αιτία του κυνηγιού των μαγισσών και άλλων συγκρούσεων στην ύπαιθρο της Αφρικής.
Είναι ωστόσο απατηλή αυτή η αντίληψη, αφού η νομοθεσία για τη μεταρρύθμιση της γης που προωθεί η Παγκόσμια Τράπεζα και άλλοι αναπτυξιακοί φορείς (π.χ. , η USAID και η Βρετανική Κυβέρνηση) θα ευνοήσει μόνο τους ξένους επενδυτές, ενώ παράλληλα θα οδηγήσει σε αύξηση του χρέους των αγροτών, σε περισσότερες απαλλοτριώσεις γαιών και σε μεγαλύτερες συγκρούσεις μεταξύ των ζημιωμένων (Manji 2006). Αυτό που χρειάζεται είναι νέες μορφές κομμουναλισμού (κοινοτισμού) που να εγγυάται την ισότιμη πρόσβαση στη γη και σε άλλους κοινοτικούς πόρους, όπου οι γυναίκες δεν θα τιμωρούνται επειδή δεν έχουν παιδιά, ή επειδή τα παιδιά τους δεν είναι αρσενικά, επειδή είναι ηλικιωμένες και δεν μπορούν πλέον να τεκνοποιήσουν, ή επειδή είναι χήρες χωρίς γιους να τους υπερασπιστούν. Με άλλα λόγια, τα φεμινιστικά κινήματα, μέσα και έξω από την Αφρική, δεν θα έπρεπε να αφήσουν την παρακμή και την ήττα μιας πατριαρχικής μορφής κοινοτισμού να χρησιμοποιηθεί για να νομιμοποιήσει την ιδιωτικοποίηση των κοινοτικών πόρων. Θα έπρεπε αντί γι’ αυτό να ασχοληθούν με την κατασκευή πλήρως ισότιμων «κοινών», να διδαχθούν από το παράδειγμα των οργανώσεων που έχουν ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο, τη Via Campesina, το Κίνημα των Χωρίς Γη στη Βραζιλία, τους Ζαπατίστας, όπου η οικοδόμηση της γυναικείας δύναμης και αλληλεγγύης υπήρξε θεμελιώδης προϋποθέση για την επιτυχία τους.
Πράγματι, ως προς το αφρικανικό χωριό και ως προς τις γυναίκες που έχουν πέσει θύματα του κυνηγιού των μαγισσών, μπορούμε να πούμε ότι το φεμινιστικό κίνημα βρίσκεται κι αυτό σ’ ένα σταυροδρόμι, όπου πρέπει να αποφασίσει «με ποιον θα πάει και ποιον θ’ αφήσει.» Τις τελευταίες δεκαετίες, οι φεμινίστριες καταβάλλουν μεγάλες προσπάθειες να δημιουργήσουν θεσμικές προϋποθέσεις για τη συμμετοχή των γυναικών, από τις εθνικές κυβερνήσεις ως τα Ηνωμένα Έθνη. Δεν έχουν καταβάλει ωστόσο τον ίδιο κόπο για να «ενδυναμώσουν» τις γυναίκες εκείνες στα κατώτερα στρώματα του πληθυσμού, ειδικά τις αγρότισσες που φέρουν το βάρος της οικονομικής παγκοσμιοποίησης. Έτσι, παρόλο που πολλές φεμινιστικές οργανώσεις γιόρτασαν τη «δεκαετία των γυναικών» που θέσπισαν τα Ηνωμένα ‘Εθνη, δεν άκουσαν τις κραυγές των γυναικών που, μέσα στην ίδια δεκαετία, κάηκαν ζωντανές επειδή κατηγορήθηκαν για μαγεία στην Αφρική, ούτε αναρωτήθηκαν μήπως η «εξουσία των γυναικών» είναι μια φράση κενή τη στιγμή που ηλικιωμένες γυναίκες μπορούν ατιμωρητί να βασανιστούν, να εξευτελιστούν, να χλευαστούν και να δολοφονηθούν από τη νεολαία στις κοινότητές τους.
Οι δυνάμεις που πυροδοτούν το κυνήγι των μαγισσών στην Αφρική είναι ισχυρές και δεν ηττώνται εύκολα. Πράγματι, η βία εναντίον των γυναικών θα σταματήσει μόνο με την οικοδόμηση ενός κόσμου διαφορετικού, όπου δεν θα κατατρώγονται οι ίδιες οι ζωές των ανθρώπων χάριν της συσσώρευσης του πλούτου. Μπορούμε, ωστόσο, ξεκινώντας από το παρόν, να εισδύσουμε στον κόσμο της εμπειρίας που έχουν αποκτήσει οι γυναίκες σε όλον τον κόσμο για να δούμε ποια θα μπορούσε να είναι μια αποτελεσματική απάντηση. Τη δεκαετία του 1990, έχοντας να αντιμετωπίσουν τη συνεχή αύξηση του αριθμού των νεκρών γυναικών στην πυρά στους λεγόμενους «φόνους για την προίκα», από συζύγους που διατίθενταν να ξαναπαντρευτούν για να αποκτήσουν χρήματα και αγαθά στα οποία δεν θα είχαν πρόσβαση αλλιώς, οι γυναίκες στην Ινδία ξεκίνησαν μια μεγάλη εκπαιδευτική καμπάνια: Με θεατρικά στο δρόμο, διαδηλώσεις, καθιστικές διαμαρτυρίες μπροστά από τα σπίτια των δολοφόνων ή μπροστά από τα αστυνομικά τμήματα, προσπαθούσαν να πείσουν την αστυνομία να συλλάβει τους υπαίτιους (Kumar 1997:120:1). Επινόησαν τραγούδια και συνθήματα που ονομάτιζαν και ξεμπρόστιαζαν τους δολοφόνους, δημιούργησαν ομάδες γειτονιάς, κανόνιζαν δημόσιες συζητήσεις στις οποίες οι άντρες ορκίζονταν να μην ξαναζητήσουν προίκα (όπ.π. 122). Οι δάσκαλοι κατέβηκαν στους δρόμους για να διαδηλώσουν ενάντια στους «φόνους για την προίκα».
Οι πρακτικές αυτές της άμεσης δράσης μπορούν να εφαρμοστούν και στην περίπτωση του αγώνα ενάντια στο κυνήγι των μαγισσών. Το κυνήγι θα συνεχίσει να υπάρχει όσο οι δράστες πιστεύουν ότι η κοινωνία τους το επιτρέπει. Οι αφρικανές γυναίκες είναι ιδιαίτερα καλά εξοπλισμένες να ξεκινήσουν μια τέτοια κινητοποίηση, αφού στην αντιπαράθεσή τους με τις αποικιακές δυνάμεις εφήρμοσαν τακτικές και μορφές αγώνα που μέχρι σήμερα μπορούν και διασφαλίζουν ότι η φωνή τους θα ακουστεί. Θα  έπρεπε για παράδειγμα να οργανωθεί ένα κίνημα γυναικών που επιμένει να διαμαρτύρεται ενώπιον των κυνηγών, να ξεντύνεται και να επιτελεί δρώμενα απολίτιστης συμπεριφοράς» και έτσι να τους ντροπιάζει με έναν σκηνοθετημένο τρόπο ‒δρώμενα χαρακτηριστικά των γυναικείων κινημάτων βάσης της Αφρικής. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να γίνει στην Αφρική, στο κατώφλι του σπιτιού κάθε δράστη, αλλά και στις μητροπόλεις του κόσμου όπου σχεδιάζονται οι πολιτικές που υποκινούν το κυνήγι των μαγισσών.
[…]

*Δημοσιεύτηκε στο Journal of International Women’s Studies, τομ. 10, αρ. 1, Οκτώβριος 2008, σσ. 21-35

**Caliban and the Witch. Women, the Body and Primitive Accumulation. Autonomedia 2004, στα ελληνικά από τις εκδόσεις των ξένων, 2011.

[από τις Σημειώσεις της στέπας, Μάιος 2011]

Advertisements

1 σχόλιο »

  1. Reblogged this on κόκκινο γιατί.

    Σχόλιο από kokkinogati — 02/11/2014 @ 6:24 μμ | Απάντηση


RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.

Αρέσει σε %d bloggers: