Ali Cobby Eckermann, Little bit long time: η στρογγυλή φωνή μιας αβορίγινης ποιήτριας

Το Βουνό

-

Χείλη σπάνε
ματώνοντας,

το βουνό στεγνώνει
στη γλώσσα μου.

Χέρια ροζιάζουν
αδέξια,

το βουνό ανατέλλει
στα δάχτυλά μου.

Στέκω να το δω
και περιμένω.

Έρχεται ένα πουλί.
Δεν ρωτώ τίποτα

γυρίζω και γραπώνω
τη θέα.

-

Μαύρο

 Για τη Μαμά Audrey, μια πραγματική ακτιβίστρια

1
Ο πατέρας μου είναι ένας μονόκερως
Το μυθικό τέρας
Που κρύβεται πίσω από σύννεφα
Φλυαρίας.

Η μητέρα μου αρπάζει κουρτίνες
Τις κομματιάζει με αγωνία
Τις πλέκει κορδέλες
Σε μια άδεια εκκλησία.

Η γιαγιά μου ανοίγει παράθυρα
Υφαίνει τραγούδια
Και τρυφερά λέει
Μύθους αληθινούς.

2
Ο πατέρας μου νομίζει ότι δεν είμαι δική του

Η μητέρα μου νομίζει ότι με ξέρει

Η γιαγιά μου νομίζει ότι είμαι η καρδιά της

Αλλά εγώ δεν είμαι τίποτα από αυτά

Είμαι λευκή
Είμαι γκρίζα
Είμαι μαύρη.

Ignazio Buttitta: η ιστορία ενός λαού σε σικελική διάλεκτο –κι οι διάλεκτοι των λαών του κόσμου

-

Ο Ινιάτσιο Μπουττίττα είναι σπουδαίος, ο ακραιφνέστερος στην εμμονή του στη γραφή σε διάλεκτο, Σικελός ποιητής. Η μεγάνησος, το ομηρικό νησί του Ήλιου, δεν είναι καμιά περιφέρεια στην λογοτεχνική παράδοση, ειδικά τους τελευταίους δύο αιώνες- Pirandello και Lampedusa, Virga και Quasimodo, Sciascia και Camilleri… δύο Νόμπελ αλλά και μια γερή παράδοση λαϊκής ποίησης, συχνά σε διάλεκτο και πάντα δεμένης με τις ανάγκες, τους αγώνες και τις αγωνίες του σικελικού λαού.

Ένας λαός
Ρίξτον στην αλυσίδα
Γδύστον
Κλείστου το στόμα
Λεύτερος είν’ ακόμα

Πάρτουνε τη δουλειά
Το πασσαπόρτο
Τραπέζι να μην έχει για φαγί
Κρεβάτι για τον ύπνο
Ακόμα πλούσιος είναι

Ένας λαός
Φτωχός και δούλος γίνεται
Όταν του κλέβουνε τη γλώσσα
Που τούδωκεν ο κύρης του
Χαμένος για πάντα

Φτωχός και σκλάβος γένεται
Όταν οι λέξεις του δεν
Γεννάνε λέξεις
Και τρών η μιατηνάλλη

-
[από το “Lingua e Dialettu”, συλλογή Lu Pani Si Chiama Pani, 1954]

Ο Μπουττίττα είναι τέτοιος ποιητής –λαϊκός από θέση κι από επιλογή. Γεννημένος και μεγαλωμένος στην Bagheria (Μπαγκερία, και σικελιστί Baaría), μια πόλη με αγροτική οικονομική βάση, κέντρο των κοινωνικών διεκδικήσεων για μαζικό αναδασμό και αναδιοργάνωση της γαιοκτησίας σε δημοκρατική προοπτική σε προηγούμενες δεκαετίες, έδρασε ώς μέλος του τοπικού Κομμουνιστικού Κόμματος αλλά κι ως «ποιητής της πλατείας», όπως θα έλεγε κι ο ίδιος στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, και μέχρι τον θάνατό του. Στο μεταξύ για πολιτικούς όσο και οικονομικούς λόγους, γνώρισε και τον τυπικά σικελικό δρόμο της μετανάστευσης, που τον οδήγησε στην πλούσια Λομβαρδία για μια δεκαετία.

Raegan Butcher, Aπό το Πέτρινο Ξενοδοχείο / μέρος γ’

χαμαλοδουλειά

δεν ξέρω
πόσες ώρες
της ζωής μου
τις πέρασα
καθαρίζοντας αυτά που άφησαν
πίσω τους άλλοι.
όταν δεν έχεις
προσόντα
και χρειάζεσαι $$$
δουλεύεις είτε
σε φαστ φουντ
είτε γίνεσαι επιστάτης.
έχω καθαρίσει κτίρια
γραφείων, εστιατόρια,
αποθήκες, στάβλους,
μπακάλικα,
εργαστήρια
και επισκεπτήρια φυλακών.
οι φίλοι μου πάντα
μου φαίνονταν ότι είχαν δουλειές
πιο υποφερτές
κατά κάποιον τρόπο·
δούλευαν σε δισκοπωλεία
ή σε μαγαζιά με μεταχειρισμένα σινιέ ρούχα ή οι
γονείς τους είχαν
επιχειρήσεις και
δούλευαν γι αυτούς.
εγώ πάντα κατέληγα
επιστάτης.
στην φυλακή
ποτέ δεν χρησιμοποιείται
αυτός ο όρος· αντί γι αυτό
είσαι porter.
χωρίς να είμαι σίγουρος γιατί·
εγώ νόμιζα ότι porter
είναι αυτός που βοηθάει τους επιβάτες
στα τρένα
ή κάτι τέτοιο.
σε όλη τη διάρκεια της εφηβείας
και της δεύτερης και τρίτης δεκαετίας της ζωής μου
μέχρι τη στιγμή που με συνέλαβαν
δούλευα σε άσημες σκατοδουλειές με χαμηλή αμοιβή
και μηδέν κύρος·
ομολογουμένως,
το σφουγγάρισμα αποχωρητηρίων δεν είναι
σέξι εργασία.
έμοιαζε πως οποτεδήποτε
έβρισκα καλοπληρωμένη δουλειά
απολυόμουν σε λίγους μήνες.
ποτέ δεν απολύθηκα
από δουλειά
που πληρωνόταν με τον κατώτατο μισθό.
έπρεπε να παραιτούμαι από τέτοιες δουλειές, μόνο για να
αναγκαστώ να βρω άλλες, όμοιες
δουλειές μετά από μερικούς μήνες
πείνας
και ύπνου σε ξένους καναπέδες.
δεν ήταν και σπουδαία
ζωή
αλλά ήταν αυτό που
έκανα.

Roger McGough, Άλλα τέσσερα

Πίτα

εγώ ήθελα μια ζωή
εσύ ήθελες κάτι άλλο
δεν μπορούσαμε να ᾽χουμε την πίτα ολόκληρη
κι έτσι φάγαμε οέναςτονάλλο.

-

Πρώτη Μέρα στο Σχολείο

Χιλιαδεσμυριαδεσιλιάδες μίλια μακριά από το σπίτι
Περιμένω το κουδόυνι να χτυπήσει. (Να χτυπήσει πού;)
Γιατί όλα είναι τόσο μεγάλα, τ’ άλλα παιδιά;
Τόσο φασαριόζικα; Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι στο σπίτι
Να γεννηθήκαν πρέπει με στολή
Να ζήσαν όλη τη ζωή τους σε παιδικές χαρές
Να ξόδεψαν τα χρόνια τους εφευρίσκοντας παιχνίδια
Που δεν μ’ αφήνουν να παίξω. Παιχνίδια
Σκληρά, που σε καταπίνουν.

Και τα κάγκελα,
Παντού γύρω, κάγκελα.
Είναι για να κρατάνε μακριά τους λύκους και τα τέρατα;
Τα πράματα που σκοτώνουνε και τρώνε παιδιά;
Τα πράματα απ’ τα οποία δεν παίρνεις γλυκά;
Ίσως νάναι για να μας εμποδίζουνε να βγαίνουμε έξω.
Να το σκάμε από τα μασήματα. Μάσημα.
Πώς μοιάζει ένα μάσημα;
Ακούγεται σαν τσίχλα γλιστερό.
Τα φυλάνε μέσα στις αίθουσες δαδασκαλίας.
Αίθουσες γεμάτες δάδες και σκαλιά. Για φαντάσου.

Μακάρι να μπορούσα να θυμηθώ τ’ ονομά μου
Η μαμά είπε ότι θα ήταν χρήσιμο.
Όπως οι γαλότσες. Στις λακκούβες.
Γαλαζογαλότσες. Μακάρι νάταν εκείνη εδώ.
Νομίζω ότι τ’ όνομά μου είναι ραμμένο κάπου
Ίσως η δασκάλα μού το διαβάσει.
Δα-σκάλα. Αυτή που φτιάχνει τις σκάλες.

Cheryl Clarke, το καπέλο μου ανάποδα

-

οι ποιήτριες είναι από τις πρώτες μάγισσες
ας υποφέρουνε λοιπόν μέχρι θανάτου
ας υποφέρουν και καμιά φωνή μη βγάλει
μπρος σ’ ολονών τα μάτια ας καούν
παρεκτός αν μετανοημένες στα λατινικά
τους στίχους τους αρχίσουν ν’ απαγγέλλουν.

-

είμαι ποιήτρια.
μιλάω κορακίστικα.
τρώω πόδια γουρουνίσια –σημάδι κραυγαλέο
του σατανά
για όσους έχουνε σε δάκτυλο
και ίαμβο εκπαιδευμένα αυτιά
για αυτούς που λύνουνε τις διαφορές με δίστιχα.

το βάζω στα πόδια μόλις δω ποντίκια.
με αρούρια μπερδεύω
τα νεκρά καφετιά φύλλα
που ο άνεμος χορεύει γρήγορα και κοφτά
γράφω σταματημένη στα φανάρια
ακούγοντας ντιούκ έλινγκτον
στο κότον κλαμπ.

κρατώ από τη φάρα των μαγισσών.
χάντρες ταρώ φορώ
ψάχνω για νεοπαγανίστριες
τα προσχέδια καίω όλα
αναζητώ τις τρομερές γυναίκες
εκείνες που τους βοστρύχους τους κρύβουν
ωσότου η σίβα επιστρέψει.

Susan Griffin, Μ’ αρέσει να σκέφτομαι τη Χάριετ Τάμπμαν

-

Μ’ αρέσει να σκέφτομαι τη Χάριετ Τάμπμαν.
Τη Χάριετ Τάμπμαν που κουβαλούσε ένα περίστροφο,
που ’χε το κεφάλι σημαδεμένο από πέτρα που της πέταξε
το αφεντικό (επειδή
αντιμίλησε), που την
είχαν επικηρύξει
για χιλιάδες δολάρια και
ποτέ δεν την έπιασαν, που
δεν έβρισκε καμία χρησιμότητα στο νόμο
όταν ο νόμος ήταν λάθος,
αυτή που αψήφησε το νόμο. Μου αρέσει
να τη σκέφτομαι.
Μ’ αρέσει να τη σκέφτομαι ιδιαιτέρως
όταν σκέφτομαι  το πρόβλημα
της σίτισης των παιδιών.

Ο νόμος απαντά
στο πρόβλημα της σίτισης των παιδιών
με παροχή δέκα δωρεάν γευμάτων το μήνα,
που σημαίνει, στην καθημερινότητα του παιδιού,
πως τρώει μεσημεριανό μέρα παρά μέρα.
Δευτέρα αλλά όχι Τρίτη.
Μ’ αρέσει να σκέφτομαι τον Πρόεδρο
Να τρώει μεσημεριανό τη Δευτέρα, αλλά όχι την
Τρίτη.
Και όταν σκέφτομαι τον Πρόεδρο
και το νόμο, και το πρόβλημα της
σίτισης των παιδιών, μ’ αρέσει να
σκέφτομαι τη Χάριετ Τάμπμαν
και το περίστροφό της.

Κι άλλοτε πάλι
σκέφτομαι τον Πρόεδρο
και άλλους άνδρες,
άνδρες που εξασκούν το νόμο,
που σέβονται το νόμο,
που επιβάλλουν το νόμο,
που κρύβονται πίσω
και λειτουργούν μέσω
και τρέφονται
εις βάρος
παιδιών που πεινάνε
εξαιτίας του νόμου,

άνδρες που κάθονται σε γραφεία με χώρισμα
και σκέφτονται τις διακοπές
και λένε στις γυναίκες
ποιανού έγνοια είναι
να ταΐζει τα παιδιά
να μην είναι υστερικές
να μην είναι υστερικές όπως στη λέξη
υστερικός, ελληνική που θα πει
μήτρα που υποφέρει,
να μην υποφέρουν στη
μήτρα,
να μην νοιάζονται,
να μην ενοχλούν τους άντρες
γιατί εκείνοι προτιμούν να σκέφτονται
άλλα πράματα
και δε θέλουν να πάρουν
τις γυναίκες στα σοβαρά.

Ο όμορφος Βέλκι και τα δυο γαλάζια ψάρια

Πριν από πολύν καιρό ζούσαν άνθρωποι και στη νότια μεριά του Μποϊγκάν, στο χωριό Μαβάτ. Σε αυτό το χωριό ζούσαν και δυο αδερφές, η Ντοράμ ήταν η νεότερη και η Ντομάκ η πρωτότοκη.
Όταν οι γονείς τους χρειαζόντουσαν νερό, τα δυο κορίτσια έπρεπε να πάνε μέχρι την πηγή να κουβαλήσουν το νερό μέσα σε μεγάλα δοχεία από ινδικό καλάμι. Και κάθε φορά που τα κορίτσια πήγαιναν για νερό, τα συνόδευε ο Βέλκι και μερικά άλλα αγόρια του χωριού. Έλεγαν αστεία μεταξύ τους και γελούσαν σ’ όλο το δρόμο. Κι όταν έφταναν στην πηγή, γέμιζαν με νερό τους σωλήνες από ινδικό καλάμι. Όμως πριν ξεκινήσουν για τα σπίτια τους τα κορίτσια και τα αγόρια έκαναν ένα μεγάλο κύκλο κι έπαιζαν μπάλα. Κοντά στην πηγή υπήρχε ένα μεγάλο δέντρο ουαΐ και με τον καρπό του έπαιζαν*. Τα παιδιά έριχναν το ουαΐ το ένα στο άλλο κι όταν έφτανε στα χέρια του Βέλκι σταματούσαν το παιχνίδι τους και ξεκινούσαν για το σπίτι.
Ο Βέλκι δεν καταγόταν απ’ το Μαβάτ, αλλά είχε έρθει από το κοντινό χωριό Σάου. Και τα κορίτσια του Σάου πήγαιναν να φέρουν νερό από την πηγή. Πάντα σχηματιζόταν μια μεγάλη παρέα από κορίτσια και αγόρια που πήγαιναν να φέρουν νερό. Ο Βέλκι ψάρευε συχνά με το καμάκι, πάντα όμως ακολουθούσε τα κορίτσια όταν αυτά πήγαιναν στην πηγή.

Μια μέρα που είχε τελειώσει πάλι το νερό, τα κορίτσια ξεκίνησαν για την πηγή. Όμως αυτή τη φορά η Ντομάκ πήγαινε με την παρέα των νεαρών, δίπλα στο Βέλκι, που στο μεταξύ είχε γίνει ερωμένος της. Η αδερφή της, η Ντοράμ, ήταν μαζί με τα άλλα κορίτσια. Όλες όμως οι κοπέλες ζήλευαν την Ντομάκ γιατί ήταν ερωτευμένες με το Βέλκι. Όταν έφτασαν στην πηγή, γέμισαν με νερό τους σωλήνες από ινδικό καλάμι κι όπως πάντα έπαιξαν μπάλα και μετά ξεκίνησαν για το χωριό. Οι νεαροί πήγαιναν μπροστά και τα κορίτσια τούς ακολουθούσαν. Η Ντομάκ, περήφανη και χαρούμενη, περπατούσε δίπλα στο Βέλκι και κρατούσε το χέρι του. Τα άλλα κορίτσια λύσσαξαν από τη ζήλια τους και μουρμούρισαν:
— Όταν έρθει στην Ντομάκ η πρώτη της εμμηνόρροια, δε θα τη βοηθήσουμε! Κι ούτε θ’ αφήσουμε και την αδερφή της να τη βοηθήσει…
Όλα τα κορίτσια της παρέας δεν ήταν ακόμα ώριμα για γάμο. Ήταν όμως συνήθεια όταν ένα κορίτσι είχε την πρώτη της εμμηνόρροια, κάποιος έπρεπε να την περιποιείται και να τη βάλει να καθίσει, γιατί δεν επιτρεπόταν να περπατά έξω. Έμενε στο σπίτι της και τη φρόντιζε κάποια θεία της, της έφερνε φαγητό κι ό,τι άλλο της χρειαζόταν.

αίμα σου

αίμα της

-

ΓΙΑΓΙΑ

Στις λάσπες ξυπόλυτη περπατούσα
Χωρίς βρακί
Το αίμα κυλούσε στη μέσα πλευρά των μηρών μου
Υγρό χώμα κατάπινε
Τροφή

Σε λιοστάσια, αλώνια

Κάθε μήνα χυμός αχνιστός
Δεν συγκρατιόταν
Κατάρα χυνόταν

Τώρα πια θυμάμαι μόνο
ξεβράκωτη να ματώνω
Όμως
Δεν είχα άλλη καμιά
παιδούλα στις λάσπες ζεστασιά

αίμα μου

Στο τεύχος #2, που μόλις μοιράστηκε και ηλεκτρονικά, φιλοξενήθηκε το αφιέρωμα «Τα έμμηνα της ποίησης». Ιδού λοιπόν, επ’ ευκαιρίας, κάποιο επιπλέον υλικό που προέκυψε στο κατόπι: μερικά έμμηνα κλιπς, ένα ποίημα που αυθόρμητα συνεισέφερε φέτος η Μαρία και ένα έμμηνο παραμύθι. [Επιπλέον δείτε εδώ και εδώ.]

Τεφλόν #2 (Φθινόπωρο-Χειμώνας 2009-2010) σε pdf!

λάβετε φάγετε

Rabee Shrair, Πορτοκάλια

Άξια αγάπης
Τη μέρα που τα πορτοκάλια ανθίζουν

Άξια αγάπης
Τη μέρα που τα πορτοκάλια μαραίνονται

Άξια αγάπης
Τη μέρα που τα πορτοκάλια μαζεύονται

Άξια αγάπης
Τη μέρα που τα πορτοκάλια τρώγονται

Άξια αγάπης
Τη μέρα που τα πορτοκάλια φυτεύονται

Τη μέρα που τα πορτοκάλια σκοτώνονται
Υπάρχει ένα κορίτσι που κλαίει

Στη στεγνή γωνιά του χωραφιού
Τα δάκρυά της είναι πορτοκάλια

Marie Claire Dati, Το πορτοκάλι

Μέσα σ’ ένα πορτοκάλι βρίσκω
Το χρυσό φως της ηλιαχτίδας
Φτάνει δυνατό ως τα βάθη της ψυχής σου
Τρυπά και φουσκώνει τις φλέβες σου

Μέσα σ’ ένα πορτοκάλι το στόμα μου
Τη σάρκα νεανική και φρέσκια ρουφάει
Που τα φιλιά της φτιάχνουν τα χείλια σου

Στου σώματός μου τη σπηλιά το πορτοκάλι
Με τόση νοστιμιά αστράφτει
Και το λαρύγγι μου αφήνεται
Στη γεύση της στιγμής που χύνεται

Που χύνεται και χύνεται και χύνεται και
Όταν η αυγή διάπυρη υψώνεται
Το πορτοκάλι μέσα στα σκουπίδια χάνεται
Κι εγώ απ’ τη δύναμή σου εκρήγνυμαι.

Silvia Federici, Αφρική: κυνήγι μαγισσών, παγκοσμιοποίηση, φεμινιστική αλληλεγγύη* [αποσπάσματα]

-

-

Το κυνήγι μαγισσών δεν εξαφανίστηκε από το ρεπερτόριο της αστικής τάξης με την κατάργηση της δουλείας. Αντιθέτως, η παγκόσμια επέκταση του καπιταλισμού μέσω της αποικιοκρατίας και του εκχριστιανισμού διασφάλισε ότι αυτός ο διωγμός θα εμφυτευόταν στο σώμα των αποικισμένων κοινωνιών και, με το χρόνο, θα συνεχιζόταν εκ μέρους των υποταγμένων κοινοτήτων και ενάντια στα ίδια τους τα μέλη.
Silvia Federici, Ο Κάλιμπαν και η Μάγισσα, Γυναίκες, Σώμα και Πρωταρχική Συσσώρευση**

[…]
Όταν μιλώ για κυνήγι μαγισσών εννοώ την εμφάνιση τιμωρητικών επιχειρήσεων από  νεαρούς αρσενικούς καταδότες ή αυτόκλητους «εντοπιστές» μαγισσών, επιχειρήσεις που συχνά οδηγούν στη δολοφονία των κατηγορούμενων γυναικών και την κατάσχεση της περιουσίας τους. Στην Αφρική ειδικά, τα τελευταία δέκα χρόνια το πρόβλημα είναι σοβαρό και εξακολουθεί να υφίσταται ως σήμερα.
[…]
Πριν την αποικιοκρατία, οι «μάγισσες» συχνά τιμωρούνταν, σπάνια όμως θανατώνονταν. Είναι αμφισβητήσιμο ακόμη και εάν μπορούμε να μιλούμε για «μαγεία» κατά την προ-αποικιακή εποχή, αφού ο όρος δεν υφίστατο πριν την έλευση των Ευρωπαίων.
Τις δεκαετίες 1980 και 1990, μαζί με την κρίση των δανείων, τις δομικές αναδιαρθρώσεις και την υποτίμηση του νομίσματος, ο φόβος των «μαγισσών» έγινε κυρίαρχο ζήτημα σε πολλές αφρικανικές κοινότητες, στο βαθμό που ακόμη και εθνωτικές ομάδες… που δεν γνώριζαν τη μαγεία πριν από την αποικιοκρατία σήμερα πιστεύουν ότι έχουν μάγισσες ανάμεσά τους» (Danfulani 2007:181).
Γιατί αυτή η επιστροφή των διώξεων, που μάλιστα θυμίζει με κάποιους τρόπους το ευρωπαϊκό κυνήγι μαγισσών του δέκατου έβδομου αιώνα; Το ερώτημα είναι δύσκολο, αν θέλουμε να προχωρήσουμε πέρα από τις επιφανειακές αιτιάσεις, η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από το γεγονός ότι υπάρχουν σαφώς ποικίλα κίνητρα πίσω από τις κατηγορίες περί μαγείας. Το να κατηγορηθεί κάποια ως μάγισσα μπορεί να είναι αποτέλεσμα συγκρούσεων για τη γαιοκτησία, οικονομικής αντιπαλότητας ή ανταγωνισμού, μπορεί ακόμη να συγκαλύπτει την άρνηση να στηρίξει κανείς μέλη της οικογένειας ή της κοινότητας που θεωρείται ότι απομυζούν τους πόρους, μπορεί τέλος να αποτελεί απλώς δικαιολογία για τις περιφράξεις των κοινοτικών γαιών.
[…]

Dominique Aguessy, Μπήκα στην ποίηση

-

Μπήκα στην ποίηση
Όπως μπαίνουν σε μία αντιπαράθεση
Κόντρα στους κύκλους της υποτέλειας
Στην υπερεκλεπτυσμένη καταπίεση
Σύγχρονη και από τα μέσα κατευθυνόμενη
Που η κυρίαρχη σκέψη ασκεί

Μπήκα στην ποίηση
Όπως μπαίνουνε στην αντίσταση
Κόντρα στην άρνηση της αξιοπρέπειας
Στους φτωχότερους της ανθρωπότητας
Στη νομιμοποίηση μηχανισμών γενοκτονίας
Για να τραφεί το κοινό με θέαμα

Μπήκα στην ποίηση
Όπως μπαίνουνε στην εξέγερση
Της μνήμης τον θρήνο να πω
Του αποκλεισμoύ το όνειδος
Την καθημερινότητα στο περιθώριο
Βαθιά πόσο είναι η περιφρόνηση

Μπήκα στην ποίηση
Όπως παίρνουν το δρόμο της μετανάστευσης
Να αμφισβητήσω τις αλυσίδες της μοίρας
Να εκτοπίσω τις βεβαιότητες
Της ιστορίας ξανά να δέσω το νήμα
Με την εγρήγορση για την έγερση

Τεφλόν #6 – Κυκλοφορεί!

Διανέμεται δωρεάν

Δείτε δίπλα τα σημεία διανομής —>

Σάκης Σερέφας, Γάτες τρεις, κότα μία, πολλές μύγες, ένα κύμα / μέρος β΄

-

ΩΣΠΟΥ ΛΥΣΣΑΞΕ Ο ΣΑΡΓΟΣ

Λίγο πριν αρχίσει το ποίημα
ακούω μια φωνή
όχι φωνή ακριβώς ένα ψιθύρισμα
τι ψιθύρισμα δηλαδή
σαν βήχας ήταν
πώς βήχει το κόλλυβο στο πιάτο του ο πνιγμός
άμα κουμπώσει κοκορίκου ο λυγμός
κι έλεγε η φωνίτσα
«σεξ σεξ σεξ μόνο σεξ»
εγώ στο πεζοδρόμιο κι αυτός
μα ποιος αυτός πέντε στίχοι προσεχώς
λιακάδα Σάββατο σιγά τα κέφια
μπαρμπούνια και σαργοί μες στα κασόνια
με περιμένανε στην αγορά
μύδια, γυαλιστερές, κυδώνια
γυρνάω τι να δω
συνταξιούχος με τη βούλα
μαύρη καμπαρντίνα μαύρο γυαλί
πράσινο φλέμα παρελθόν κρεατί
«σεξ σεξ σεξ μόνο σεξ»

Το μουνί μου μέσα

[αποσπάσματα από ένα εκ των τελευταίων χειροποίητων φανζίν]

Ossip Mandelstam, Δύο μεταφράσεις

-

Δίκην Γέφυρας

Υπήρξε στα πρώτα χρόνια της ζωής μου μια ρωσογερμανίδα κυρία, η οποία επέμενε να μου διαβάζει ρωσικά παραμύθια. Δεν ξέρω αν το έκανε συνειδητά ή αν απλώς την ανακούφιζε το γεγονός ότι το υπερκινητικό πλάσμα που φρόντιζε έμενε ενεό και ήσυχο στο άκουσμα αυτών των κειμένων πάντως, η ίδια γυναίκα μου σύστησε σταδιακά (αγνοώντας το χωροχρονικό και γλωσσικό ρήγμα που έμελε να διανοιχθεί) τους σημαντικότερους ρώσους ποιητές. Εκείνη αγαπούσε ιδιαιτέρως τον Ossip Mandelstam, μία από τις σπουδαιότερες ποιητικές φωνές του 20ου αιώνα, μία αυθεντική ρωσική ψυχή, η τραγική μοίρα της οποίας υπήρξε δεμένη με την ιστορία του τόπου του. Τα χρόνια κύλησαν και δεν ήταν παρά αφού είχα ψηλώσει πάρα πολύ και ζούσα σε μια άλλη χώρα πια όταν αναζήτησα ξανά τις φωνές αυτών των ανθρώπων. Μην μπορώντας να βρω ικανοποιητικές μεταφράσεις στα ελληνικά και μη έχοντας ούτε τις βασικές γνώσεις της ρωσικής στράφηκα στην παλιά μου πατρίδα. Και να που ένα βιβλιαράκι με μεταφράσεις ποιημάτων του Mandelstam από τον έτερο μεγάλο γερμανό ποιητή και συνοδοιπόρο του Paul Celan, έφτασε στα χέρια μου λειτουργώντας ως γέφυρα στο γλωσσικό κενό.

Κατερίνα Παπαϊακώβου, Τη χτεσινή υστερία τη κλείδωσα στο μπορντέλο της εχεμύθειας

Timothy Jennings, Δύο από το Τρομερό έπος του Τζέιμς Τ. Μπούκι*

-

Ο επιτάφιος του Τζιμ Μπούκι

Ω, ξέρω δεν ήταν παρά μόνο ένα πράγμα,
Ένα πράγμα που έκανα κι έκανα, κι έγινα

Αρκετά καλός σ’ αυτό, που με τρέλανε,
Και μ’ άφησε γέρο και χλευασμένο και ντροπιασμένο,

Αλλά, περαστικέ, ποιο το κακό; Ποτέ δεν σκότωσα
Ούτε ζητιάνεψα από κανέναν, ούτε ποτέ είπα ψέματα.

Περαστικέ, μερικοί είναι πλασμένοι για την τρέλα,
Προσευχήσου για σένα, για την υγεία του νου σου: και

Αν μπορέσεις, πάνω σ’ αυτόν τον τάφο ξινισμένης γης,
Σε παρακαλώ, άφησε λίγο από το γλυκό νεανικό σου σπέρμα

Σε ανάμνηση των
Εργατικών και
Ροζιασμένων
Γονάτων μου.

Θανάσης Τριαρίδης, Η ψωλοσυλλέκτρια ή όταν εμφανίζεται η Βεατρίκη [απόσπασμα]

Raegan Butcher, Aπό το Πέτρινο Ξενοδοχείο / μέρος β’

εϊ κοπελιά

περνώντας μέσα από την πόλη
με το λεωφορείο της φυλακής
καλοκαίρι
τα παράθυρα κατεβασμένα

μια έφηβη
στο πεζοδρόμιο

ένας μπροστινός μου μεξικάνος
έσκυψε έξω
και κοίταξε λάγνα

«Έι κοπελιά! Σε θέλω πολύ!»

το χέρι της τινάχτηκε
γρήγορα
περιφρονητικά
χωρίς καν να κοιτάξει

τον ξεφορτώθηκε
πολύ όμορφα στ’ αλήθεια

χτυπιόμασταν
απ’ τα γέλια

μέχρι που φτάσαμε στη φυλακή

Αντώνης Αντωνάκος, Τρία ποιήματα

-

ΠΡΑΞΕΙΣ

Είπε ο σοφός διανοούμενος Πωλ Σαρτρ
πως κόλασή μας είν’ οι άλλοι.
Μα εγώ κάθε φορά που γυναικεία σάρκα θα μυρίσω
μες στον παράδεισο για λίγο θα βρεθώ.
Γιατί γνωρίζω πως
η κάθε κόλαση έχει και τον παράδεισό της
όπως τ’ αντίθετό του ο αριθμός.
Κι είν’ ο φαλλός το πρόσημο του σώματος
κι ο έρωτας των πράξεων η πιο αθώα πράξη
πρόσθεση κι αφαίρεση μαζί.
Κι όταν κάνει ο έρωτας τη σούμα του
τα πρόσημα εξαλείφονται
τ’ αντίθετα γινόμαστε μηδέν.
Ξαναγυρνούμε στην αρχή
εκεί πριν απ’ τη γέννηση
εκεί μετά το θάνατο
σε μιαν ανυπαρξία γλυκιά
κι είμαστε σπόροι μοναχά, ιερά μηδενικά
ζώα κυκλικά, συμπαντικοί τροχοί
γύρη αθώα μες στου χρόνου το λουλούδι
κι ο οργασμός η μέθη η βαθύτατη
του σύμπαντος ο αιώνιος ο παρανομαστής.

Μαρία Ρω, Έξι από Τα φτερά της διαολοψιψίνας

[Φτερο 14]

-

εγω
-ισμος
capital
εγωκαπιταλ
ξεφτυλα
Αλλοι
Τεκιλα
θησαυρος
συγχρονισμος
Εκτος πεδιου
αν ακουσω φωνες
η δικη σου
λειπει λιγοτερο
μυξο
μαντηλα
ευτυχια
λευκο
αρχη της επαναληψης
Βλεπω
απο μικρο παιδι
κινηματογραφος
ποιηση
εγωισμος

[Φτερο 16]

Στο ψυγειο
η ψυχη μου
μια μπυρα
ανυπαρξια
αυτοεξαφανιση
μπλοφα
τρωω τις μυξες μου
χωρις πολλα
πολλα
λαθος
κρεμασμενα σκυλια
γαβγιζουνε
το θανατο μας
στη τυχη
σαγαπω
βηματα στα νυχια
ξινισμενο κρασι
οχι
δεν είναι ετσι η ζωη
ψηλα ο θολος
βαθυ το τουνελι
συναντιομαστε
περα
απο τα περα μερη

Γιώργος Μανάδης, Οχτώ ποιήματα

-

Η Μέριλυν έχει μετακομίσει απέναντι

η κολασμένη ρουτίνα της γειτόνισσάς μου
απογεύματα με μπέιμπι ντολ
κρύα θάλασσα με κενά ήλιου
δυο παιδιά φασώνονται υπό δένδρων
δεν διακρίνεις φύλα πλέον
χάνεται υπό κυμάτων πλοίων

Ο Μπόρις Βιάν ήξερε απ’έξω 186 πρωτότυπους τρόπους δολοφονίας

the sun gets in
in equal quarters
μια βόλτα εκτός σπιτιού
ίσως οι άνθρωποι να άλλαξαν
εν κόκκινοις 80′s outfits
εν pimples μυτώδεις
θέλω εν ήλιοις
να ζεστάνω τα μπράτσα μου
η νύχτα πέφτει
εν λοιπά δωμάτια σπιτιού
ο πατέρας μου
στα σακάκια
στις τσέπες του
πολλά χαρτομάντηλα
ένα σημείωμα
«Θρησκευτικά βιβλία
βιβλιοκρισία»
χόρεψε μέχρι να
τρελαθείς
ο ύπνος στο δωμάτιο του
αδελφού μου
προκαλεί αλλεργίες
μικρά πυώδη αισθήματα

Daniel Falb, Άτιτλο

-

-

———————————-τι στο κορμί σου ριζώνει, ποια νευρική διαταραχή το δέρμα σου ρυτιδώνει
«όπως ο αέρας την επιφάνεια της θάλασσας». άσ’ το να αποδειχθεί χωρίς πολλά πολλά,
πήγαινε απλά στον γιατρό, τα πόδια σου βρίσκονται εδώ. σώσε τις φάλαινες, σώσε τα θαλάσσια
θηλαστικά. να μοιράζεις φυλλάδια, για σένα. αυτές οι συνήθειες είναι παρωχημένες,
———————————————————-λες και φτιάχνεις το μπικίνι σου, μπροστά μας η θάλασσα.
τι ριζώνει στο μάγουλό σου, κάπου εκεί ήταν η κύρια είσοδος,
———————————————————————————————————-μπορούσα να το εκτιμήσω.

Σοφία Αποστολίδου, Τρία ποιήματα

-

Cassandra Domita

[τ ί τ η λ ο ς]
« Ένας χορός κυκλικός, μα τι ανόητη πρόφασι, κύριε»
[υ π ο τ ί τ η λ ο ς]
ξεκινήσαμε ένα πρωί με μια σαφή αίσθηση κατεύθυνσης
παρ’ όλο που κανείς μας δεν ήξερε πού πηγαίναμε.
προσπεράσαμε σπασμένα ξύλινα
πέτρινα άσπρα
κάτι είχε συμβεί στη μνήμη μας
τα πράγματα δεν είχαν πια όνομα
τα ονόματα δεν είχαν πια σημασία
υπέρτατη αξία στις καρδιές και τις τσέπες μας
είχε απομείνει μoνάχα ο προσανατολισμός
ήταν στ’ αλήθεια μια εποχή ευτυχίας
αν και εμείς ο καθένας μας ήμασταν μάλλον
κι ήταν καλό που δεν του ᾽χαμε λέξη να το ονοματίσουμε
είχαμε μόνο μάτια
που ξεχείλιζαν σε φιλιά και σε άναρθρα τραγούδια (ψέμματα).

[τ ί τ η λ ο ς  κ΄ υ π ό τ ι τ η λ ο ς]
«στη δεύτερη πράξη,
ντρεςς κόουντ: Κακός Χαμός»

μετά το Οριστικό τέλος, θα υπάρχει ένα κουδούνι που θα χτυπάει κάθε δέκα

για διάλειμμα, αλλά δεν θα υπάρχει κανείς να πει τι δέκα.

Τα κενά θα είναι σαφώς μεγαλύτερα και ίσως και να μεγαλώνουν ανά

τακτά
κι οι μόνοι άνθρωποι που θα υπάρχουν θα ᾽ναι οι περαστικοί
κι αν δεν περνούν δεν θα ᾽ναι
και θα μπορείς να σκοτώνεις όσους θέλεις όπως τώρα την

-

Monika Rinck, Ένα μοναδικό μάτι

-

μοιραζόμασταν ένα μοναδικό μάτι, εγώ είχα επιπλέον άλλο ένα, όμως αυτό δεν θα ’πρεπε να μας ενδιαφέρει τώρα. ενώπιoν των αρχών περιέγραψα αυτήν την κατάσταση ως «σιαμαίο πεδίο όρασης», αν και αυτό δεν ήταν εντελώς σωστό. γιατί ο κόσμος, όπως μας προσφερόταν από το κοινό μας μάτι, δεν ήταν καθόλου συγκρίσιμος, ενόσω εγώ επέμενα να τον συσχετίζω με μένα στον ενικό. αυτό ήταν πιθανόν δικό μου λάθος. παρολαυτά δεν ήξερα κατά πόσο στην περίπτωσή μου αυτή η μικρή γραμματική ασυνέπεια θα μπορούσε να εξελιχθεί σε γενικευμένο σπάσιμο σβέρκου, καθώς αφορούσε ένα γενικό φαινόμενο, ακόμα κι όταν δεν διατυπωνόταν σε κάθε περίπτωση με την ίδια ένταση, όπως συνέβη τώρα εδώ.

Κωνσταντίνα Γεωργαντά, Τρία ποιήματα

VI.

Σκοτεινά και υγρά μπιτ με δοξάρια

Νέρωνε το κρασί
Γύμνασε το ένστινκτο
Νέρωνε
Γύμνασε
Νέρωνε
Γύμνασε
Νέρωνε
Ολοκλήρωσε την Ιστορία
Εξασφάλισε τα αρκετά
Μην μεταλλάσσεσαι
Γέμιζε
Γέμισε
Προχώρα

Ν.Γ. Λυκομήτρος, Cordelia’s nightmare

-

Ο Βασιλιάς Lear πυρπολείται στη σκηνή
περιτριγυρισμένος από συμπρωταγωνιστές-σαΐτες
την ώρα που οι nouveau riche
με τα κλειδιά των πολυτελών αμαξιών τους στα χέρια
και τα εισιτήρια που μόλις έβγαλαν
από τον φάκελο της εταιρείας ταχυμεταφορών
στρογγυλοκάθονται στα καθίσματα
πλάι στις συζύγους τους.
Εκείνες τακτοποιούν τα παλτά τους
αποκαλύπτοντας τις καλογυμνασμένες πλάτες
που απέκτησαν στο μέσον της διαδρομής
σπίτι-γυμναστήριο-spa
και αναρωτιούνται μεγαλοφώνως
αν θα επέλθει η «κάθαρση» στο τέλος.
Κι ύστερα η Cordelia δίνει μαθήματα ταπεινοφροσύνης
σε κενούς ανθρώπους
και η βραδιά συνεχίζεται
σ’ ένα από τα hip εστιατόρια της πόλης.

Roger McGough, Τέσσερα ποιήματα

Λευκή απεργία

Λόγω αύξησης
του κόστους εκτύπωσης
αυτό το ποίημα θάναι μικρότερο
του κανονικού.

Έναντι στις συνεχείς
οικονομικές κρίσεις, απεργίες,
στην ανεργία και τον Φ.Π.Α.
δεν προσφέρει λύσεις.

Επιπλέον, λόγω
μιας πρόσφατης λευκής απεργίας
εκ μέρους του ποιητή
δεν έχει ούτε ρίμα.

Χορτοφάγοι

Οι χορτοφάγοι είναι σκληροί, απερίσκεπτοι άνθρωποι.
Όλοι ξέρουν ότι ένα καρότο ουρλιάζει όταν τρίβεται.
Ότι ένα ροδάκινο ματώνει όταν κόβεται.
Πιστεύεις ότι το πορτοκάλι δεν αισθάνεται
τους αντίχειρες να ξεριζώνουν τη σάρκα του;
Ότι οι ντομάτες χύνουν τα μυαλά τους ανώδυνα;
Οι πατάτες, βράζονται με δέρμα ζωντανό,
της γης οι μικροί αστακοί.
Μη μου πεις ότι δεν πονάει
όταν τα μπιζέλια σχίζονται από το όσχεο,
όταν το δέρμα κόβουν απ’ τους βλαστούς
όταν το λάχανο τεμαχίζεται, όταν τα κρεμμύδια αποκεφαλίζονται.

Πετάχτε το μυστρί,
ρίχτε κάτω την αξίνα.
Όχι άλλο θέρος φονικό
Ελευθερώστε τον λαό!

Π.Ε. Δημητριάδης, Ξεκαθαρισμένα / μέρος β’

ΤΟ FACEBOOK

Τον έπιασε με άλλη
κάνα χρόνο πριν τους Ολυμπιακούς.
Χώρισαν επιτόπου.
Όπως αυτή ισχυρίζεται,
της άφησε πληγή ανεπανόρθωτη.
Αυτός μάλλον δεν το κατάλαβε·
πέντε χρονιά μετά
της έκανε request στο Facebook.

06.10.08

ΤΟ ΚΡΥΦΟ ΧΑΡΤΙ

Ανεξαρτήτως της εμπλοκής μου ή όχι,
εδώ και μερικά χρόνια
είμαι πάντα με τον προδίδοντα
σε ερωτικά ζητήματα·
τόσο πολύ έχω αηδιάσει
μ’ όλους αυτούς που κατά καιρούς
μου χαϊδεύουν τ’ αφτιά
κατηγορώντας αδίκως
τον εκάστοτε «ένοχο».
(Το ότι ο γιατρός ισχυρίζεται
πως τα ψυχαναγκαστικά άτομα
διακρίνονται για τα σαδιστικά τους στοιχεία
το κρατάω σαν μια εξαιρετική
δικαιολογία για το απώτερο μέλλον.
Είναι κρίμα να καεί από τώρα τέτοιο χαρτί…)

30.06.08

Νικόλας Γκόγκος, Δύο ποιήματα

-

ΠΛΙΑΤΣΙΚΟ

Σαλταρισμένοι όλοι.

Χειρότεροι κι από αστρολόγοι
σε κωλοφυλλάδες,

Τρέμουνε τα κωλομέρια μας
μη βγει η ψυχή μας.

Καθώς πλιατσικολογούμε τα
κουφάρια ενός άλλοτε
όμορφου κόσμου.

Πέτρος Γκολίτσης, Δύο Ποιήματα

Η ΜΑΡΙΟΝΕΤΑ ΚΑΙ ΤΟ ΤΥΧΑΙΟ

Με τα μάτια της νεκρής ανεστραμμένα
έρχεσαι στον ύπνο μου φαφούτα
και φτύνοντας μου λες:
Τι τύχη, στα χέρια των θεών
να είμαι μαριονέτα,
τη μια να εμφανίζομαι
μετά να αποσύρομαι
ονειρικά, με πόνο
με φόντο το γαλάζιο
τα άστρα να ασημίζουν
κατά τη βούληση τους

ενώ εσύ,
δεμένος με σχοινιά από τις πλάτες του
με συντριμμένο τράχηλο σβαρνίζεσαι
ακούς το τρίξιμο του ήλιου
την άνοδο των θαλασσών
την άσπρη την τρεμάμενη
καθώς το μαύρο ζώο σε αφήνει
ανήμπορο σακατεμένο στο νερό

ανάσκελα βουλιάζεις

Παύλος Αστέρης, Δύο ποιήματα

Στο Θησείο

Βρώμισαν την ελευθερία που τους δόθηκε
Την έκαναν χόμπυ
Ένα από τα πολλά που έχουν
στο λιγοστό τους ελεύθερο χρόνο
Πώς το κατάφεραν αυτόαναρωτιέμαι
Μήπως δεν έχουν χόμπυ ή μήπως έχουν πολύ ελεύθερο χρόνο;
Μήπως εντέλει δεν έχουν εαυτούς;

Κωνσταντίνος Σαμπάνης, Ληγμένα Λόγια

Βαδίζω στους κύκλους που χάραξα προ πολλού
αυτά τα ποιήματα δεν αρέσουν σε κανέναν
τι τραγικό για μια μεγαλειώδη ψυχή

που στέκεται
σαν μια
μοναχική
κορφή ενός χάλκινου όρους!

η επανάληψη
δεν ξέρω αν
αν είναι αδυναμία
συμβολικών αναπαραστάσεων

ή η
επιθυμία
να πω
να πω

αυτό που θέλω τελικά

να πω
ξανά
να ξαναπώ

Ιριάννα Κούτουλα, Το «Και» του «Και»

1509 στη μεγάλη πόλη
θα βρέχουν τους βασιλιάδες
οι φόβοι της άρπας
στους επτανήσιους μύθους.
Με σύρματα θα ράψουν
την ευγένεια του Αρίωνα
και χρυσά βότσαλα
θα ανατείλουν καθώς
θα δασκαλεύουν συλλαβές
όμοια με ινδικό χρόνο να ασχολείται.
Ποτισμένη οθόνη του Αιγαίου
να, τη! η μυρωδιά σου
στους γερμάδες.

Στάθης Αντωνίου, Νυχτερινός ουρανός

Κάποτε μ’ άρεσε να εξερευνώ τον νυχτερινό ουρανό αλλά βαρέθηκα να κοιτάω τόσο μακριά.
Μια νύχτα, πήγα μόνος σε μια καφετέρια για να κουβεντιάζω μ’ έναν άγνωστο και να γράψω γι’ αυτό.
Έγραψα ένα κακό ποίημα με τίτλο «καφετέρια».
Το μόνο που θυμάμαι είναι το τέλος του,
τη φράση που είπα στον εαυτό μου όταν έφυγα
«Γάμα τ’ αστέρια, βράδια σαν κι αυτό είναι που με κάνουν να νιώθω άνθρωπος».

Raegan Butcher, Aπό το Πέτρινο Ξενοδοχείο / μέρος α’

επιτήρηση για πρόληψη αυτοκτονίας

ο μικροκαμωμένος κοιλαράς μπάτσος στο γραφείο στις καταχωρήσεις, μοιάζει
με τον άνθρωπο-λουκουμά στη διαφήμιση της πίλσμπουρι, με μουστάκι
Χίτλερ μου κάνει τις διαδικαστικές ερωτήσεις
και όταν απαντάω ναι στο Είχατε Ποτέ
ή Έχετε Τώρα Τάσεις Αυτοκτονίας τα μικρά στρόγγυλα
διαπεραστικά μάτια του στενεύουν δείχνοντας βαριεστημένη περιφρόνηση και
η άψυχη φωνή του με διατάζει να τον ακολουθήσω
στο βάθος ενός διαδρόμου μια πόρτα οδηγεί σε ένα δωμάτιο όχι
μεγαλύτερο από μικρό χώρο αποθήκευσης βαμμένο πράσινο με
τίποτα απολύτως μέσα  εκτός από μια τετράγωνη
τρύπα στο πάτωμα γεμάτη ούρα και σκατά
και ροχάλες και τρίχες με βάζει να γδυθώ
να ανασηκώσω το πουλί τους όρχεις να περάσω τα δάχτυλα μέσα από
τα μαλλιά μου να ανοίξω το στόμα να βγάλω τη γλώσσα έξω
να σκύψω και να ανοίξω τα κωλομέρια ώστε
να μπορεί να ρίξει μια ματιά και μετά αρπάζει την στοίβα
με τα ρούχα μου και γρυλλίζει Κάποιος Θα Περάσει
Να Σε Δει και φεύγει κλείνοντας την πόρτα με πάταγο ακουμπάω τους
τοίχους και αισθάνομαι υαλοβάμβακα και κρύο
αέρα να βγαίνει από κάπου κάνω λοιπόν
κύκλους και σκέφτομαι την κόρη μου που μου λείπει
πολύ μετά 5 ώρες ανοίγει μια χαραμάδα φως
στην πόρτα εμφανίζεται μια παχιά φάτσα και ρωτάει
αν έχω ακόμα τάσεις αυτοκτονίας και εγώ βαριέμαι και κρυώνω
τόσο διαολεμένα λέω ψέματα Όχι Πια
και έτσι μου δίνουν μια μπλε φόρμα και με στέλνουν
πάνω στον 5ο όροφο της πολιτειακής φυλακής σνοχόμις
2 ιουνίου 1996

πολέμησα τον νόμο

κατά την διάρκεια της μεταγωγής μου
από την μια φυλακή
στην άλλη

μέσα στην κλούβα
ο φρουρός είχε
στο ραδιόφωνο
έναν σταθμό
με παλιά τραγούδια

ο Μπόμπι Φούλερ τραγουδούσε

«πολέμησα τον νόμο και ο νόμος νίκησε!»

και
ήταν
μια από
τις λίγες
στιγμές
από την σύλληψή μου
που ένιωσα
εντάξει